Hồi tháng rồi, Ban Chỉ huy Thủy quân lục chiến Mỹ đã tuyên bố bắt đầu đưa F-35 vào hoạt động. Mặc dù chưa trang bị hệ thống vũ khí hay các nâng cấp về hệ thống liên lạc tối tân, song đây vẫn là một bước tiến lớn so với con số 400 tỷ USD dành cho F-35.
Các lần diễn tập trước đây đã khiến nhiều chuyên gia hoài nghi liệu F-35 có thể vượt mặt được kẻ tiền nhiệm của nó là F-16 hay không.
Trong động thái mới nhất, các quan chức Lầu Năm góc đang đưa ra nhiều báo cáo trái ngược nhau về việc số lượng bao nhiêu chiếc F-35 là cần thiết cho quân đội Mỹ. “Khi xét đến chiến lược phòng thủ đang phát triển và Hướng dẫn Kế hoạch Quốc phòng mới nhất, chúng ta cần tiếp thu nền tảng chiến lược mới nhất và phân tích xem liệu 2443 máy bay có là con số đúng đắn.” Tướng Joe Dunford đã viết như vậy trong đợt điều trần hồi tháng trước.
Tổng Tham mưu Hải quân, Đô đốc John Richardson, cũng đưa ra ý kiến tương tự khi cho rằng số máy bay được đặt mua cần được điều chỉnh xuống mức phù hợp với ngân sách. Tuy vậy, ngày 25-8, người phát ngôn Lầu Năm Góc Peter Cook đã phản bác lại ý kiến cần tiến hành một đợt đánh giá chính thức.
Máy bay F-35 được Mỹ tuyên bố sẽ triển khai rộng rãi trên toàn thế giới
“Chúng tôi không có dự định thực hiện một đợt đánh giá chính thức nào hay xem xét lại các mục tiêu trong thời điểm cụ thể này.” Defense News dẫn lời người phát ngôn này.
“Mọi chương trình đều sẽ được xem xét lại, dù là F-35 hay không, nhưng tôi cho rằng sẽ không có thay đổi gì về số lượng F-35.”
Khẳng định này còn được Trung tướng Jon Davis, phó chỉ huy lực lượng không quân thuộc Thủy quân lục chiến Mỹ, nhắc lại khi bày tỏ quan ngại về những lỗ trống do các máy bay đã ngừng hoạt động để lại. Trả lời tờ Defense News, ông cho biết: “Giờ đây, tôi không thể tưởng tượng đến việc cắt giảm số lượng mua, vì tôi cần phải thay thế gấp một số lượng lớn các máy bay F-18, Harrier và Prowler. Rõ ràng, tôi phải tuân lệnh chỉ huy và làm theo mệnh lệnh được giao. Chúng tôi chưa bàn về chuyện cắt giảm số máy bay F-35, cho nên tôi phải quay lại và bàn với ông ta về chuyện này.”
Dù Lầu Năm góc có định mua bao nhiêu chiếc, khả năng số này cũng ít có giá trị trên chiến trường. Nhiều chuyên gia quân sự đã đánh giá F-35 là một cỗ máy bị lỗi nặng nề, đặc biệt khi so sánh với các đối trọng của nó trong quân đội Nga và Trung Quốc.
Theo chuyên gia quân sự David Axe, “Máy bay tiêm kích đa nhiệm F-35 được hãng Lockheed Martin thiết kế nhằm tránh radar đối phương, đánh bom các mục tiêu dưới đất và bắn hạ các máy bay chiến đấu thù địch, lại gặp nhiều rắc rối hơn bao giờ hết.”
“Những điểm cộng nhỏ nhoi không thể bù trừ được cho lỗi nền tảng trong thiết kế đã có từ nhiều thập kỷ trước của máy bay.” Theo đó, với mục đích thay thế F-16 và A-10, chiếc máy bay lại hoàn toàn dưới cơ các tiền bối của nó.
“Các chiến đấu cơ của Mỹ từng một thời vùng vẫy trước bao đối thủ khác, tạo cho Washington một lợi thế chiến lược trước bất kỳ đối thủ nào. Nhưng trong nhiều thập kỷ tới, kho máy bay của Mỹ sẽ hoàn toàn bị qua mặt khi các quốc gia trang bị cho mình các mẫu của Nga và Trung Quốc vượt trội hơn.”
