Kinh nghiệm pháp lý: Di sản thừa kế đang bị thế chấp

Theo hồ sơ, bà H., nguyên đơn, trình bày cha mẹ bà có ba người con, tạo lập được một căn nhà ở quận Tân Bình. Năm 1992, cha bà được cấp giấy hồng đứng tên ông. Thời gian này, ông còn chung sống với bà N. và có bốn người con. Năm 2003, ông mất, căn nhà trên do bà N. quản lý, sử dụng. Bà H. khởi kiện yêu cầu tòa xác định nhà là di sản của cha mẹ mình và đề nghị chia thừa kế.

Ngược lại, bà N. nói bà với cha của bà H. đăng ký kết hôn từ năm 1988. Lúc đó ông chỉ sống một mình tại căn nhà trên. Và ông còn phải mượn tiền người khác mua nhà nên bà phải gom tiền trả nợ. Bà N. cho rằng căn nhà là tài sản chung của bà với cha bà H. Vì thế bà chỉ đồng ý chia thừa kế cho chị em bà H. phần di sản của cha họ nhưng họ phải trả lại cho bà sáu chỉ vàng trả nợ mua nhà cộng 283 triệu đồng tiền gìn giữ, tôn tạo nhà.

Xử sơ thẩm, TAND quận Tân Bình đã buộc bà N. thanh toán cho chị em bà H. mỗi người gần 190 triệu đồng. Và bốn người con sau của bị đơn với cha bà H., mỗi người hơn 47 triệu đồng. Theo tòa, dù không lập hôn thú nhưng căn cứ vào tờ khai gia đình, khai sinh của các con thì giữa bị đơn và cha bà H. là hôn nhân thực tế. Cha bà H. sống với bà N. trong khi còn tồn tại quan hệ hôn nhân với mẹ bà H. là trái phápluật nên bà N. không được xác định là người thừa kế. Cha bà H. mất, không lập di chúc nên một nửa căn nhà trong di sản của ông được chia cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất như trên.

Sau đó, bà N. kháng cáo. Xử phúc thẩm, TAND TP nhận định giấy tờ nhà đang được thế chấp tại một ngân hàng. Khi biết tài sản bảo đảm có sự tranh chấp, ngân hàng đã đề nghị được tham gia vụ án nhưng cấp sơ thẩm không xem xét là vi phạm tố tụng nghiêm trọng. Ngoài ra, cấp sơ thẩm chưa xác minh quan hệ về tài sản và nhân thân của những người yêu cầu chia thừa kế…