Kênh NTV ngày 10-1 dẫn lời Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu rằng: “Thỏa thuận S-400 đã được ký. Chúng tôi có thể thỏa thuận với Mỹ về hợp đồng mua hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot, nhưng không thể kèm theo điều kiện phải từ bỏ hợp đồng mua hệ thống phòng không S-400 của Nga”.
Truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ trước đó đưa tin hợp đồng mà Mỹ đưa ra để bán hệ thống Patriot cho Thổ Nhĩ Kỳ bao gồm điều khoản Washington sẽ chỉ bàn giao Patriot cho Ankara nếu nước này từ bỏ hợp đồng mua S-400 của Nga.
Hệ thống phòng không S-400 của Nga trong một cuộc diễu binh ở Moscow. Ảnh: REUTERS
Bộ Ngoại giao Mỹ hồi tháng trước bất ngờ chấp thuận việc bán 80 tên lửa Patriot và 60 tên lửa đánh chặn PAC-3 trị giá 3,5 tỉ USD cho Thổ Nhĩ Kỳ. Ông Cavusoglu xác nhận Ankara đã nhận được đề nghị chính thức mua số vũ khí này từ Mỹ và sẽ cân nhắc các điều khoản. Tuy nhiên, ông Cavusoglu cảnh báo, dù thế nào Washington cũng không nên tìm cách can thiệp vào các thỏa thuận vũ khí của Thổ Nhĩ Kỳ với các đối tác khác.
Thổ Nhĩ Kỳ năm ngoái ký thỏa thuận mua hệ thống phòng không S-400 của Nga sau tiến trình đàm phán kéo dài. Lô hệ thống S-400 đầu tiên dự kiến được bàn giao vào tháng 10.
Mỹ và các đồng minh NATO đã phản ứng gay gắt với thỏa thuận vũ khí giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ. Mỹ cảnh báo sẽ không cho Thổ Nhĩ Kỳ tham gia chương trình F-35. Quốc hội Mỹ năm ngoái đã thông qua dự luật chặn bàn giao 100 tiêm kích F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ. Giới nghị sĩ Mỹ liên tục nói đến những nguy cơ gây ra cho Mỹ và NATO từ việc Thổ Nhĩ Kỳ mua S-400 của Nga.
Các nhà ngoại giao và quan chức quân sự Mỹ cũng gây sức ép tương tự với Ấn Độ, nhằm ép New Delhi hủy bỏ hợp đồng mua S-400 của Nga. Mỹ dọa tung ra các biện pháp trừng phạt Ấn Độ theo Đạo luật Chống đối thủ của Mỹ thông qua cấm vận (CAATSA).
Theo truyền thông Ấn Độ, Washington thậm chí còn đề nghị New Delhi đặt mua tiêm kích F-16 của Mỹ để tránh bị cấm vận sau thương vụ mua S-400 của Nga.
Bất chấp sức ép từ Mỹ, cả Thổ Nhĩ Kỳ và Ấn Độ đều khẳng đinh, họ có thể tự do lựa chọn các đối tác để giao dịch vũ khí mà không muốn bị ảnh hưởng bởi sự can thiệp của Mỹ hay bất kỳ ai khác.
“Chúng tôi không cần sự cho phép của bất kỳ ai mới mua S-400” – Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan nhấn mạnh hồi tháng 9-2018.
