Giải mã cái chết bi thảm của vị Pharaoh không được ướp xác
Hồng Phạm
(PLO) - Qua khám nghiệm các khớp xương, các nhà khoa học cho rằng vị vua Ai Cập cổ đại tên Senebkay đã lãnh phải cái chết rất đau đớn. Thi thể của ông cũng không được các thầy cúng ướp xác cẩn thận.
Di hài của vị Pharaoh cho thấy ông bị ám sát bằng rìu “mỏ vịt” bởi rất nhiều kẻ thù. Theo đó, tổng cộng có đến 18 vết tích hiển hiện trên xương, bao gồm vết chém chí mạng trên sọ và sau lưng.
“Rất có thể ông bị vây hãm bởi những kẻ tấn công đang cố giết ông”, nhà khảo cổ học Joe Wegner từ đại học Pennsylvania (Mỹ) cho biết.
Thông qua các góc cạnh và vị trí các vết nứt, nhóm nhà khoa học của Wegner đã đưa ra nhiều phán đoán để giải thích nguyên cớ gây chấn thương.
Địa điểm khai quật hồi tháng 1-2014 (Ảnh: Penn Museum)
Qua đó, vị vua đã có thể ngã ngựa từ phía sau, khi ông bị tấn công. Một vết loét lớn ở mắt cá chân phải đã dẫn đến việc hủy hoại gần như bàn chân. Những dấu có trên đầu gối và tay cũng thể hiện rõ một vụ tấn công. Ngoài ra, chấn thương ở đoạn lưng dưới của Senebkay xảy ra lúc ông đang ở thế ngồi.
Vị Pharaoh đã ngã ngay xuống đất và lãnh tiếp cú chém ngay vào đầu. Qua phân tích pháp y, vết thương ở đầu rất cong và sâu vào họp sọ chứng tỏ mức độ sắc lẻm của chiếc rìu thời điểm đó.
Tình cảnh mà vị vua Ai Cập cổ gặp phải có thể diễn ra nơi sa trường hoặc đã bị những tay lính lão luyện phục kích.
Bản phân tích mẫu xương do hai nhà khoa học tại Mỹ Jane Hill và Maria Rosado cũng cho thấy người đàn ông ở vào khoảng tuổi trung niên từ 35-40 trước khi chết. Ngoài ra chiều cao trung bình ở thời điểm đó cũng từ 1m50-1m80.
Phân tích pháp y cho thấy nhiều tình tiết sinh động lúc cuối đời của vua Senebkay (Ảnh: Penn Museum)
Thời đại mà nhà vua đã sống và chết diễn ra trong thời kỳ chuyển tiếp thứ nhì, là thời gian Ai Cập rơi vào những cuộc phân tán chính trị, vốn không còn giữ được sự thịnh vượng vàng son như trước.
Ngôi mộ của vua nằm trong quần thể kiến trúc ngầm với 7 ngôi mộ khác được khai quật. Các nhà khoa học chỉ vừa phát hiện thêm 4 thi thể nữa, nhưng không thể xác định danh tính. Rất có thể 4 người này cũng là các vị Pharaoh. Riêng Senebkay có đủ bằng chứng chứng minh ông là vua. Các bức tường trong mộ có nhiều bức khắc hình bầu dục thể hiện yếu tố hoàng gia. Bên cạnh đó, tên của ông cũng xuất hiện trong mảnh giấy vụn papyrus nổi tiếng Turin King List.
Tổng cộng có 18 vết chém trên cơ thể, bao gồm một vết ở trước và sau họp sọ (Ảnh: Penn Museum)
Các mảng cơ còn vương lại ở xương đùi và khung xương chậu của Senebkay thể hiện rằng ông từng dành phần lớn thời gian trên lưng ngựa. Giả thuyết này khá hợpl ý vì ngựa được sử dụng rất phổ biến ở các vùng phía đông Ai Cập ngay thời điểm đó. Một vài di khảo cũng thuật lại chi tiết ngựa được các pharaoh và tầng lớp quan võ sử dụng thương xuyên.
Triều đại của những vị vua chiến binh
Một trong những mẫu xương khác trong mộ đạo có lẽ thuộc về những vận động viên hay người đàn ông có thể lực tốt, thường hay sử dụng cánh tay trái. Họ có thể là những tay cung thiện xạ hoặc những viên huấn luyện chiến đấu.
Từ đó, nhóm Wegner nhận định 7 ngôi mộ này đại diện cho triều đại các vì vua làm chiến binh. Tuy nhiên, phán đoán của nhóm cần thời gian để thẩm định thêm.
Triều đại tại Abydos mà đức vua Senebkay sống luôn phải đối mặt với chinh biến từ các vị vua vùng Hyksos từ phương bắc hoặc vua vùng Theban từ phương nam tấn công.
Hiện vẫn chưa có kết luận nào về nơi vị vua “bị lãng quên” Senebkay này từng sống, thân thế ông khi đó ra sao và lãnh thỗ cụ thể nào do ông cai trị. Điều đáng ngạc nhiên là ông không hề trải qua quá trình ướp xác sau khi chết. Nhiều suy đoán cho rằng thi thể ông đã phải trung chuyên khắp nơi trước khi các nghi lễ chôn cất của Ai Cập cổ đại được thực hiện.
(PLO)- Hành trình 36 năm khép lại nhưng những dấu ấn mà báo Pháp Luật TP.HCM để lại trong lòng giới chuyên gia và bạn đọc sẽ còn tiếp nối bằng những giá trị tốt đẹp đã được bền bỉ vun đắp qua nhiều thế hệ.
(PLO)- Theo TS.LS Phan Trung Hoài, TS.LS Phan Đăng Thanh, nhà báo Lê Thọ Bình, luật sư Nguyễn Minh Tâm và những người góp sức xây dựng báo Pháp Luật TP.HCM qua nhiều thời kỳ thì các bài viết chính luận, ký sự pháp đình, phân tích pháp lý của báo đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng bạn đọc.
(PLO)- Sau 50 năm mang tên Bác, TP.HCM không chỉ ghi dấu bằng tốc độ đô thị hóa và tăng trưởng kinh tế, mà còn từng bước hoàn thiện hệ thống chăm lo người dân. Từ giáo dục, y tế đến an sinh xã hội, thành phố đang mở rộng các chính sách và mô hình phục vụ, hướng tới nâng cao chất lượng sống và mức độ thụ hưởng của nhân dân.
(PLO)- Với những người tin vào tâm linh, cảm giác bất an lạnh sống lưng khi bước vào các tòa nhà cũ thường bị coi là dấu hiệu của những vong hồn lảng vảng.
(PLO)- Nhằm ngăn chặn tình trạng người dân hái rau dại, một công viên tại tỉnh Cát Lâm (Trung Quốc) đã vận hành robot tuần tra với những lời cảnh báo vô cùng hài hước.
(PLO)- Tin đồn lưu truyền bấy lâu nay về việc Tử Cấm Thành (Bắc Kinh, Trung Quốc) sử dụng 600.000 tấn máu heo mỗi năm để "trừ tà" cuối cùng đã có lời giải đáp.
(PLO)- Nghiên cứu trên Nature Communications cho thấy vết nứt Đông Phi đã chạm ngưỡng tới hạn, có thể tách đôi lục địa và hình thành đại dương mới trong vài triệu năm tới.
(PLO)- Nằm ngay dưới lườn của hàng ngàn con tàu đang mắc kẹt ở eo biển Hormuz, một "thế giới ngầm" khổng lồ và mong manh đang bị đẩy đến bờ vực diệt vong…
(PLO)- Một idol Nhật gây tranh cãi khi cung cấp “dịch vụ ngửi nách” cho người hâm mộ, phơi bày góc khuất khắc nghiệt và áp lực của ngành thần tượng underground hiện nay.
(PLO)- Nhiếp ảnh gia Aria Shahrokhshahi tìm đến những buổi vũ hội tuổi teen và các khu phòng bệnh từng rung chuyển vì đạn pháo, ghi lại chân thực nhất cảm giác của những người dân bình thường khi đất nước họ bất ngờ bị cuốn vào vòng xoáy chiến tranh.
(PLO)- Câu chuyện truyền cảm hứng của nữ phi hành gia duy nhất trong sứ mệnh Artemis II không chỉ là hành trình chinh phục không gian mà còn mang đậm dấu ấn của sự kiên cường và tinh tế của phụ nữ.
(PLO)- Trong những tháng đầu năm 2026, hiện tượng thiên thạch bùng phát thành "cầu lửa" xuất hiện với tần suất dày đặc bất thường, kéo theo nhiều luồng tranh luận từ các chuyên gia thiên văn học.
(PLO)- Cậu bé 9 tuổi ở Trung Quốc mang phần thịt từ canteen trường về nuôi ông 73 tuổi, câu chuyện thu hút hàng chục triệu lượt xem, khiến cộng đồng mạng xúc động mạnh.
(PLO)- Tổ chức Bảo tồn Biển Campuchia (MCC) cho biết một cá thể cá mập voi thuộc diện nguy cấp vừa được phát hiện tại quần đảo Koh Sdach, qua đó minh chứng cho tầm quan trọng của các nỗ lực bảo tồn biển.
(PLO)- Các nhà khoa học Ai Cập phát hiện loài tổ tiên mới của vượn lớn sống cách đây 18 triệu năm, mở thêm manh mối quan trọng về nguồn gốc tiến hóa linh trưởng hiện đại.
(PLO)- Một nữ Trung sĩ tại Phòng Cảnh sát khu vực Avon và Somerset (Anh) dùng mánh khoé riêng để giả vờ làm việc năng suất hơn gấp nhiều lần các đồng nghiệp dù thực chất cô dành thời gian để giải quyết các vấn đề cá nhân.
