Video trận chung kết Euro 1976.

Đây là giải đấu cuối cùng, vòng chung kết chỉ quy tụ bốn đội bóng và nước chủ nhà đăng cai vòng chung kết phải thi đấu vòng loại. Kể từ giải lần sau (1980), vòng chung kết sẽ được mở rộng cho tám đội tham gia, bao gồm bảy đội vượt qua vòng loại và quốc gia được chọn đăng cai vòng chung kết.

Tiệp Khắc vô địch Euro 1976.

Lần đầu tiên giải đấu sử dụng hiệp thi đấu phụ ở tất cả trận để phân định thắng thua. Quy định thi đấu hiệp phụ để xác định thắng thua trong trường hợp hai đội hòa trong thời gian thi đấu chính thức. Nếu tiếp tục hòa trong hiệp phụ hai đội sẽ xác định thắng thua trên chấm sút phạt luân lưu 11 m.

Một trong những dấu ấn mà người hâm mộ bóng đá nhớ về Euro 1976 là các đội lọt vào vòng chung kết đều bất phân thắng bại sau 90 phút chính thức. Tiệp Khắc thắng Hà Lan với tỉ số 3-1 và Tây Đức thắng Nam Tư 4-2 ở vòng bán kết đều trong hiệp phụ. Sau đó, Hà Lan tiếp tục thắng Nam Tư trong hiệp phụ của trận tranh hạng ba. Trong khi đó trận chung kết giữa Tiệp Khắc và Tây Đức cũng phải nhờ đến hình thức sút penalty sau hai hiệp phụ để phân thắng bại.

Trước hàng loạt những đối thủ mạnh thì tân vương Tiệp Khắc chỉ được đánh giá là hiện tượng của giải đấu Euro 1976 sau khi vòng bảng kết thúc. Tuy nhiên, điều thần kỳ tiếp tục được Tiệp Khắc viết tiếp ở trận tứ kết khi khuất phục ứng cử viên vô địch Liên Xô. Những ngôi sao hàng đầu thế giới thời điểm đó như “mũi tên vàng” Oleg Blokhin và các danh thủ là nòng cốt của CLB Dinamo Kiev cũng không thể giúp Liên Xô có cơ hội đi tiếp trước Tiệp Khắc.

Antonin Panenka để lại dấu ấn lớn tại giải đấu EURO 1976 với cú panenka trong trận chung kết.

Sự thăng hoa cùng lối chơi bóng cống hiến của Tiệp Khắc cũng khiến đối thủ mạnh như Hà Lan trở thành bại binh tiếp theo sau chiến thắng 3-1 ở bán kết. Hành trình vinh quang của Tiệp Khắc đi vào lịch sử khi đánh bại đương kim vô đich Tây Đức ở trận chung kết và trở thành tân vương của giải đấu.

Antonin Panenka được xem là một trong những nhân tố chính góp phần tạo nên thành công lớn của đội tuyển Tiệp Khắc. Được xem như linh hồn của đội bóng với vai trò là một tiền vệ tấn công, sự ngẫu hứng trong lối chơi bóng cũng như nền tảng kỹ thuật chuyền bóng, sút phạt đã vinh danh Panenka và đồng đội ở Euro 1976.

Bàn thắng quyết định trên chấm penalty của Panenka được đánh giá là cú sút 11 m hay nhất trong lịch sử bóng đá đỉnh cao. Hiện nay, nếu có một cầu thủ ghi bàn bằng cách sút 11 m kiểu Panenka, thì đấy vẫn cứ là bàn thắng được đánh giá cao cả về chất lượng lẫn sự đẳng cấp. Người hâm càng có lý do để ghi nhớ bàn thắng quyết định của Panenka, quả penalty chưa ai từng làm trước đó để kết thúc trận chung kết căng thẳng và mang đến chức vô địch duy nhất trong lịch sử bóng đá quốc gia này.

Đội hình giúp Tiệp Khắc lên ngôi vô địch Euro 1976.

Vẫn còn rất nhiều tranh cãi về việc áp dụng thể thức sút luân lưu 11 m để xác định thắng thua nếu các đội hòa nhau sau 120 phút. Chủ tịch FIFA Sepp Blatter đã từng không ủng hộ những loạt đấu súng bằng penaty để giải quyết trận đấu. “Bóng đá là cuộc chơi của cả một tập thể, trong khi loạt đá penalty lại là nơi thể hiện của mỗi cá nhân”.

Tuy nhiên, phía sau những nhận định về sự may mắn cũng như yếu tố cá nhân trong những quả penaty thì người hâm mộ cũng không thể phủ nhận việc áp dụng penalty lần đầu tiên ở Euro 1976 góp phần lớn trong việc giải quyết các trận đấu cho đến tận ngày nay. Chiến thắng trong những quả penalty chỉ dành cho đội bóng có bản lĩnh và đó là phần thưởng cho sự đẳng cấp thực sự từ các cầu thủ.

Thông tin về EURO 1976

- Nhà vô địch: Tiệp Khắc

- Á quân: Tây Đức

- Đội hạng 3: Hà Lan

- Vua phá lưới: Dieter Mueller - bốn bàn

- Bàn thắng nhanh nhất: Jan Svehlik (Tiệp Khắc, phút thứ 3 ở trận gặp Đức)

- Tổng số khán giả: 106.087 (26.522 người/trận)

- Cầu thủ xuất sắc nhất giải: Antonin Panenka (Tiệp Khắc)

- Đội hình tiêu biểu: Ivo Viktor (Tiệp Khắc); Ján Pivarník (Tiệp Khắc), Ruud Krol (Hà Lan), Anton Ondruš (Tiệp Khắc), Franz Beckenbauer (Tây Đức); Rainer Bonhof (Tây Đức), Jaroslav Pollák (Tiệp Khắc), Antonín Panenka (Tiệp Khắc), Dragan Džajić (Nam Tư); Zdeněk Nehoda (Tiệp Khắc), Dieter Müller (Tây Đức).