Trong danh sách mua sắm bằng tiền ngân sách một số nơi ở Kenya, xe cút kít bình thường được nâng giá 1.000 đô la, bút viết loại thường giá 85 đô la/chiếc và một bộ máy vi tính để bàn giá 11.000 đô la. Nghị sĩ Nicholas Gumbo thậm chí còn cho biết một cơ quan chính phủ đã đưa đồ chơi tình dục vào danh sách tài sản công, tức là sản phẩm này sẽ được mua bằng ngân sách nhà nước.
Người dân Kenya lâu nay vẫn kêu ca về việc tham nhũng, bòn rút ngân sách đang âm thầm hủy hoại đất nước này. Từ CSGT đến các bộ trưởng đều nhận tiền hối lộ. Khi tổng thống Mỹ đến thăm thủ đô Nairobi đầu năm 2015, ông Obama đã gọi tham nhũng là “trở ngại lớn nhất ngăn cản Kenya tăng trưởng nhanh hơn”.
Tuy nhiên, những ví dụ mới đây thực sự gây bức xúc. Hôm 4-11, ông Gumbo đã yêu cầu các quan chức chính phủ cung cấp “báo cáo về quá trình mua sắm để quốc hội nắm được thông tin đằng sau những cuộc mua bán vớ vẩn này”.
Quốc hội Kenya vừa qua đã thảo luận về các cáo buộc tham nhũng trong chính phủ nước này. (Ảnh: BBC)
Một trong những người bị tố cáo, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Anne Waiguru đã bác bỏ các chỉ trích về việc bà đã mua một cái tivi giá 17.000 đô la và cho rằng thiết bị này cũng có những tính năng giống như máy vi tính. Bà khẳng định trước nghị viện rằng: “Người dân Kenya không biết đó là một chiếc tivi kiêm máy vi tính”.
Theo Ngân hàng Thế giới (WB), GDP bình quân đầu người của Kenya chỉ hơn 1.300 đô la Mỹ. Ở nhiều nơi phía bắc đất nước tỉ lệ trẻ em bị suy dinh dưỡng là hơn 20% và các hộ gia đình không được sử dụng nước sạch.
Trong khi đó ở thủ đô Nairobi, một số quan chức chính phủ lại sở hữu nhà cửa, xe hơi sang trọng. Tổng thống Kenya Uhuru Kenyatta đã kêu gọi một “cuộc chiến không khoan nhượng chống lại nạn tham nhũng” nhưng chưa mang lại kết quả.
Một bài bình luận trên báo Kenya’s Standard cho biết họ không thể nào tin nổi trên đời lại có một cây bút “bình thường” mà có giá tới 85 đô la Mỹ.
Trước áp lực gia tăng, bà Waiguru lại tuyên bố cơ quan của bà đã sai lầm khi để thông tin sổ sách công khai dư luận. Bà ta phát biểu trước Quốc hội rằng: “Có lẽ sai lầm của chúng tôi là đã quá minh bạch. Lẽ ra chúng tôi nên giữ kín thông tin thì các vị đã không biết được”.
