Mới đây, Sở Văn hóa và Thể thao đã có báo cáo UBND TP.HCM về kết quả kiểm định và phương án thực hiện xử lý tượng của vua Lê Lợi và cụ Trần Nguyên Hãn.
Tượng đã xuống cấp
Theo Sở Văn hóa và Thể thao, kết quả kiểm định chất lượng tượng vua Lê Lợi về tổng thể tượng còn nguyên vẹn, bề mặt ngoài có dấu hiệu phong hóa nhẹ, lớp bề mặt tượng nứt vỡ cục bộ, một số vị trí để lộ cốt thép hoen rỉ và xuất hiện nhiều lằn nứt nhỏ trên bề mặt tượng.
Tượng có các vết nứt nhỏ (chân chim) trên toàn bộ tượng; vết nứt lớn tập trung vào vị trí vai cánh tay cầm cờ; vết vỡ cục bộ tập trung vào vị trí chân phải, đai lưng... Ngoài các vị trí hư hỏng cục bộ như trên thì tổng thể tượng có lớp bê tông vững chắc.
Đối với tượng cụ Trần Nguyên Hãn, Sở Văn hóa và Thể thao cho biết về tổng thể tượng không còn nguyên vẹn, bề mặt ngoài có dấu hiệu phong hóa nhẹ, lớp bề mặt tượng nứt vỡ cục bộ, một số vị trí để lộ cốt thép hoen rỉ và xuất hiện nhiều lằn nứt nhỏ trên bề mặt tượng, cánh tay phải đỡ chim bồ câu bị gãy rời, phần thanh kiếm và cánh tay có dấu hiệu đứt gãy.
4 chân tượng bị cắt không thể đứng được, tại vị trí chân ngựa bị cắt lộ ra cốt sắt đã bị mục, phần cốt sắt đường kính 20 mm không được bảo quản trong thời gian dài nên đã mục; chân phải tượng bị mất trước khi di dời....
Bên cạnh đó, do kết cấu tượng rỗng, sau thời gian dài chịu nắng mưa ngoài trời nên cốt thép bên trong tượng bị nước mưa xâm thực rỉ sét. Vì vậy, việc xử lý các hư hỏng của tượng rất phức tạp và tốn nhiều chi phí, trường hợp phục dựng tượng di dời đặt trên bệ cao, tác động của gió lớn sẽ không đảm bảo an toàn. Tượng Trần Nguyên Hãn đã xuống cấp phức tạp nên hiệu quả sử dụng về lâu dài không cao và chi phí bảo trì hàng năm rất tốn kém.
Trước thực trạng trên, Sở Văn hóa và Thể thao đề xuất phục dựng tượng và đúc khuôn tạo bản sao âm bản và lưu trữ tượng.
Tượng đài cụ Trần Nguyên Hãn được xây dựng từ trước năm 1965 bằng kết cấu bê tông cốt thép, trải qua thời gian dài đặt ngoài trời nên đã có biểu hiện xuống cấp về kiến trúc và kết cấu chịu lực, cốt thép bên trong tổng thể tượng bị rỉ sét, nhiều bộ phận của tượng ở trạng thái nguy hiểm.
Đúc khuôn tạo bản sao với tượng cụ Trần Nguyên Hãn
Trước thực trạng trên, Sở Văn hóa và Thể thao đề xuất UBND TP.HCM đề xuất đối với tượng vua Lê Lợi thực hiện phục dựng tượng và trưng bày lâu dài.
Sở sẽ thực hiện việc phục dựng tượng về nguyên hiện trạng và bàn giao cho UBND quận 6 để bố trí, sắp xếp trưng bày tại vị trí phù hợp trên địa bàn quận 6.
Đối với tượng cụ Trần Nguyên Hãn sẽ thực hiện phục dựng tượng và đúc khuôn tạo bản sao âm bản và lưu trữ tượng. Sở Văn hóa và Thể thao sẽ thực hiện việc phục dựng tượng về nguyên hiện trạng và chuyển giao cho Ban Quản lý công viên Lịch sử - Văn hóa dân tộc tiến hành bảo quản, lưu trữ đảm bảo yếu tố lịch sử, trang trọng, khoa học.
Đồng thời, giao Sở Văn hóa và Thể thao sẽ tiến hành đúc khuôn tạo bản sao âm bản phục vụ đúc tượng mới bằng chất liệu bền vững hơn khi có chỉ đạo của UBND TP.HCM.
