Ông thông báo sẽ sử dụng quyền hạn để mong muốn của ông được thực hiện trong năm cuối nhiệm kỳ này.
Tại đất nước mà giới vận động hành lang sử dụng súng hoạt động rất mạnh, ông khẳng định các biện pháp của ông (công bố ngày 5-1) phù hợp hiến pháp Mỹ, nhất là tu chính án số hai bảo đảm quyền mang vũ khí. Ông ghi nhận nếu các biện pháp này không đủ ngăn chặn tội ác thì ít ra cũng có thể cứu được mạng người.
AFP cho biết các biện pháp của Tổng thống Obama nhằm quản lý vấn đề kinh doanh và sử dụng vũ khí tại Mỹ chặt chẽ hơn. Biện pháp chủ yếu là bắt buộc xác minh tiền sử tư pháp và tâm thần của người mua súng. Ngoài ra, người bán súng ở cửa hàng hay trên Internet đều phải có giấy phép kinh doanh.
Quy định hiện hành cho phép bán súng mà không cần giấy phép và không đòi hỏi xác minh tiền sử khách hàng. Vì vậy mua súng qua Internet hay tại các hội chợ lưu động rất dễ dàng.
Để bảo đảm thực hiện các biện pháp bắt buộc như trên, Tổng thống Obama đề nghị thêm 200 việc làm mới tại Cục Rượu, Thuốc lá, Vũ khí và Chất nổ, đồng thời đề xuất Quốc hội chi 500 triệu USD cải thiện công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần.
Dự kiến lúc 20 giờ ngày 6-1, ông sẽ phát biểu trên kênh truyền hình CNN để tranh thủ sự đồng tình của người dân. Hôm 4-1, ông đã gặp Bộ trưởng Tư pháp Loretta Lynch để nghiên cứu cách thức có thể kiểm soát súng mà không cần thông qua Quốc hội.
Quốc hội do đảng Cộng hòa kiểm soát thường phản đối hạn chế quyền sở hữu súng. Trong khi đó, nhiều vụ nổ súng gây bức xúc dư luận đã xảy ra trong gần bảy năm nhiệm kỳ tổng thống của ông Obama. Ví dụ như vụ xả súng tại Trường Tiểu học Sandy Hook ở Newtown (bang Connecticut) hồi tháng 12-2012 làm 26 người chết, trong đó có 20 trẻ em. Gần đây nhất là vụ xả súng ở San Bernardino (bang California) làm 14 người chết hồi đầu tháng 12-2015.
Thế nhưng lần nào Tổng thống Obama đề nghị tăng cường kiểm soát súng cũng bị Quốc hội cản trở. Lần này để vượt qua cửa Quốc hội, ông đã quyết định đi đường tắt bằng cách ban hành sắc lệnh về tăng cường kiểm soát súng.
Cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton, ứng viên tranh cử tổng thống của đảng Dân chủ, tuyên bố bà sẽ ban hành sắc lệnh kiểm soát súng như ông Obama nếu bà đắc cử. Ngược lại, các ứng viên trong đảng Cộng hòa mà đặc biệt là tỉ phú Donald Trump tuyên bố sẽ xúc tiến để tòa hủy các biện pháp kiểm soát súng do ông Obama đưa ra. Reuters nhận định chắc chắn cơn bão chính trị sẽ bùng nổ trong 11 tháng cuối cùng của nhiệm kỳ của ông Obama.
