Ngày 25-10, Cục Di sản văn hoá (Bộ VH-TT&DL) đã có văn bản gửi Sở VH-TT&DL tỉnh Bắc Ninh về việc chấn chỉnh hoạt động thực hành sai lệch di sản Thực hành tín ngưỡng Thờ Mẫu Tam phủ của người Việt trên địa bàn.
Theo văn bản, ngày 24-10-2024, Sở VH-TT&DL tỉnh Bắc Ninh phối hợp với UBND huyện Yên Phong tổ chức Chương trình Liên hoan Hát Văn, Hát Chầu Văn tỉnh Bắc Ninh lần thứ II - Năm 2024 tổ chức tại đền thờ Lý Thường Kiệt, xã Tam Giang, huyện Yên Phong từ ngày 24 đến 25-10-2024.
“Qua kiểm tra thực tế, tên gọi của hoạt động là Liên hoan Hát Văn, Hát Chầu Văn nhưng nội dung hoạt động diễn ra tối 24-10-2024 lại là biểu diễn Thực hành tín ngưỡng Thờ Mẫu Tam phủ trên sân khấu của một số Nghệ nhân và Nghệ nhân ưu tú trong và ngoài tỉnh”- văn bản cho biết.
Theo Cục Di sản văn hoá, đây là hoạt động diễn xướng hầu đồng không đúng bản chất và không gian thực hành của di sản Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt.
Hoạt động này xâm phạm tập tục, kiêng kỵ và làm sai lệch giá trị của di sản văn hóa phi vật thể, không đúng tinh thần Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO và Luật Di sản văn hóa của Việt Nam, vi phạm Nghị định số 39/2024 quy định biện pháp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trong các Danh sách của UNESCO và Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Cục Di sản văn hoá dẫn giải, về nguyên tắc trong thực hành di sản văn hóa phi vật thể: “Cộng đồng chủ thể phải đảm bảo duy trì tính liên tục trong thực hành di sản văn hóa phi vật thể đúng với giá trị, bản chất và chức năng của di sản; giảm nguy cơ mai một, thất truyền.
Bảo đảm gìn giữ giá trị của di sản với các hình thức thể hiện, hiểu biết, kỹ năng, kỹ thuật và không gian thực hành liên quan; không đưa những yếu tố không phù hợp vào di sản; Không phổ biến và thực hành sai lệch nội dung di sản.
Bảo đảm tôn trọng và bảo vệ giá trị tôn giáo, tín ngưỡng, tập quán, tính thiêng của nghi lễ và không gian thực hành của di sản văn hóa phi vật thể” (Điểm a, b, d, e khoản 1, Điều 4 Nghị định số 39/2024).
Về nguyên tắc trong sử dụng và khai thác di sản văn hóa phi vật thể ngoài hoạt động thực hành thì “không can thiệp làm thay đổi, sai lệch tập quán, tín ngưỡng, tính thiêng, những điều kiêng kỵ, bí quyết trong thực hành di sản văn hóa phi vật thể” (khoản 4 Điều 5 Nghị định 39/2024)".
Cục Di sản văn hóa đề nghị Sở VH-TT&DL tỉnh Bắc Ninh cần chấn chỉnh ngay hoạt động Hầu đồng không đúng quy định trên địa bàn, tuân thủ các văn bản chỉ đạo của Bộ VH-TT&DL, đảm bảo thực hiện nghiêm túc Điều 4, Điều 5 Nghị định số 39/2024 quy định về nguyên tắc trong thực hành, quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể; báo cáo kết quả xử lý về Bộ VH-TT&DL (qua Cục Di sản văn hóa) trước ngày 1-11-2024.
