Hòn vọng phu thời hiện đại

Trước căn nhà nhỏ ở thôn Phú Gia, xã Lộc Tiến (TT. Phú Lộc, Thừa Thiên Huế), người phụ nữ có cái tên nhu mì Phan Thị Lành (36 tuổi) với mái tóc đen, mượt ngồi thẫn thờ trước cửa nhà. Thỉnh thoảng, chị lại tự nói một mình khiến những người xung quanh không khỏi ái ngại, thương xót. Được một lúc, hai ông bà già lập cập đến bên cạnh, nói nhỏ vài câu rồi kéo chị vào nhà. Thế nhưng, chị vẫn ngoảnh mặt ra ngoài, nói vớt vát: “Mệ để con đợi ảnh về! Ảnh sắp về rồi!”. Sự tò mò cùng lời nói cám cảnh của bà bán nước khiến tôi chạnh lòng: “Tội nghiệp con Lành! Đẹp người đẹp nết như thế mà bỗng dưng hóa điên vì đợi chồng!”. Câu chuyện về “hòn vọng phu” thời hiện đại cứ bám víu lấy suy nghĩ của tôi. Phận đời đầy những long đong của một người phụ nữ cứ hiển hiện qua lời kể đầy nước mắt xót xa…

Gia đình đông anh em nên Lành nghỉ học sớm ở nhà phụ giúp mẹ việc đồng áng. Cô gái có nước da trắng, tính tình hiền hậu được nhiều người quý mến vì sự siêng năng, hay lam hay làm và nụ cười hút hồn người khác. Phan Thị Lành và chàng trai cùng quê Hoàng Văn Hiếu học chung phổ thông. Hai người vốn là bạn học với nhau từ cấp II. Sau khi tốt nghiệp lớp 9, Hiếu gửi cho Lành một lá thư vỏn vẹn chỉ có dòng chữ: “Công chúa à, tớ thích bạn!”. Thế rồi, tình cảm hai người cứ thế nảy nở theo thời gian, tình yêu ấy của Lành và Hiếu được nuôi dưỡng suốt những năm tháng cấp ba. Cả xóm ai cũng chúc phúc cho đôi tình nhân vừa đẹp người vừa đẹp nết. Sau khi tốt nghiệp phổ thông, tình yêu của đôi trẻ cũng đến độ chín muồi, Hiếu dẫn người nhà đến đặt vấn đề làm đám cưới.

Cưới xong, hai vợ chồng Lành đi hưởng tuần trăng mật mãi tận miền Nam khiến nhiều bạn bè cùng trang lứa ngưỡng mộ, bởi ở làng quê nghèo này mấy ai có điều kiện được như vậy. Chuyện tình thật đẹp của họ đơm hoa kết trái khi đứa con kháu khỉnh ra đời. Nhưng cũng từ ngày ấy, Hiếu bắt đầu biểu hiện thái độ khác với vợ con. Rồi một đêm mưa gió cách đây 15 năm, Hiếu lặng lẽ mở cửa bỏ đi không một lời từ biệt. Sáng thức dậy, chị Lành không tìm thấy chồng đâu, đứa con thì vẫn ngủ ngoan trong vòng tay người mẹ. Cô chạy ra ngoài rồi chạy sang nhà hàng xóm tìm Hiếu, tìm cả nhà bạn bè trong làng trong xã cũng không thấy chồng đâu.

Nhiều ngày sau đó, Lành miệt mài tìm nhưng không thấy tung tích của chồng. Người trong xã ở nhiều nơi có lúc điện thoại về báo gặp anh Hiếu ở chỗ này, chỗ nọ. Nhiều lần khác, chị lại được mọi người bảo anh Hiếu đã có vợ khác… Chị Lành nhất quyết không tin vào điều đó và ngày đêm ngóng đợi. Như giọt nước tràn ly, sự chờ đợi trong tuyệt vọng khiến chị phát điên. Một ngày nọ, người làng thấy chị hét lớn rồi chạy khắp hang cùng, ngõ hẻm trong thôn để… tìm chồng. Dân làng nghe vậy bèn đưa đến trạm y tế xã. Sau khi được sự giúp đỡ của bác sĩ, chị Lành cũng bắt đầu bình tĩnh trở lại, không đập phá nhưng suốt ngày nói lảm nhảm như người mất hồn. Từ hôm đó, thỉnh thoảng người dân lại thấy Lành chạy từ làng trên xóm dưới gọi tên chồng trong vô vọng.

Thương con, ba mẹ chị là ông Dương Tường (67 tuổi) và Trần Thị Hiền (68 tuổi) đi cúng bái tứ phương nhưng không đỡ. Cực chẳng đã, vợ chồng ông đưa con gái vào khám và điều trị ở bệnh viện tâm thần Huế. Điều trị được vài hôm, Lành có dấu hiệu phục hồi, nhưng vẫn như người mất hồn, lúc buồn lại ra đường đứng khiến cả nhà lo lắng đi tìm. Bà Hiền cho biết, nửa đêm đang nằm ngủ, nhiều lúc Lành bật dậy khóc nức nở rồi đòi mở cửa đi tìm chồng. Khi đó, bà chỉ biết ôm con vào lòng an ủi, cả hai mẹ con cùng khóc cho số phận hẩm hiu.

Những âm thanh xé lòng…

Từ khi chồng bỏ đi, ngày ngày chị Lành cứ chạy ra đường quốc lộ đứng đợi chồng, ai gọi cũng không về, ai khuyên cũng không nghe. Đứng mãi như thế, đến khi tối mặt người mới lọ mọ rảo bước về nhà. Mỗi lần thấy chị Lành như vậy, ông Tường lại tìm cách bắt con về nhốt trong nhà để tiện chăm sóc và tránh tai nạn cho chị. Bà Hiền (mẹ chị Lành) nhớ lại: “Khi chồng bỏ đi, cháu Lành cứ đứng mãi ngoài đường quốc lộ đợi chồng, không ăn uống, không chịu về. Ba của nó phải nhờ người bắt về nhốt lại. Làm cha làm mẹ thì chẳng ai lại muốn nhốt con mình nhưng cái Lành đã thành ra thế, biết làm sao cho đặng. Mà nếu không nhốt thì có lẽ, con tui đã chết ở đầu đường xó chợ rồi!”. Mấy năm nay, bệnh tình của Lành ngày một nặng hơn. Ông Tường kể, bữa trước Lành còn xé hết quần áo rồi chạy quanh làng. Khi thì cô nói cười một mình ở bụi rậm, khi thì ngồi cười ngẩn ngơ bên cái ao trước nhà.

Hàng ngày, bà Hiền và ông Tường phải thay nhau vào rừng bẻ cây rành rành đan chổi, bẻ nhánh bạch đàn đem bán cho hàng quán. Ông đi thì bà phải ở lại coi sóc hai đứa con lúc nào cũng ngớ ngẩn, chẳng biết ai là ai như thế. Con gái cả là Lành bị người chồng bỏ rơi, trong cảnh nhớ thương, đợi chờ chồng chị ta trở nên điên dại. Còn cậu con trai thứ đang tỉnh táo, bình thường thì một ngày bị đám trai làng khác đánh đến nỗi hóa ngẩn ngơ. Cậu con trai Phan Văn Toản (25 tuổi) trước kia rất khỏe mạnh và hiếu thảo với cha mẹ. Thương cha mẹ già, từ khi thôi học Toản siêng năng làm việc, khi thì vỡ nương, cuốc ruộng, khi thì đi phụ hồ, làm thuê mướn kiếm tiền nuôi gia đình. “Trước nó giỏi lắm, cái gì cũng làm được hết. Từ hôm bị đám trai làng khác đánh, nó kêu đau đầu rồi thành ra hóa điên như vậy”. Ông Tường ngậm ngùi kể. Có thể, những hình ảnh vật vờ, những nụ cười man dại, hay những việc làm quái gở không giống ai… khi chứng kiến ở hai chị em Lành khiến không ít người cảm thấy ghê sợ, xa lánh. Thế nhưng được gặp và nghe kể về câu chuyện tình bi ai khiến Lành phải trở nên như vậy, điều đọng lại với chúng tôi là sự day dứt, tiếc nuối và cả nỗi xót xa cho thân phận con người, cả người tỉnh lẫn người điên trong ngôi nhà nghèo khó này.

Theo Đức Nghĩa (giadinh.net.vn)