Chuyện ít biết về 3 ngôi mộ của một vị danh tướng triều Nguyễn

(PLO)- Võ Tánh (mất ngày 27-7-1801, năm Tân Dậu) là vị danh tướng theo phò Nguyễn Ánh. Võ Tánh có đến ba ngôi mộ, trong đó một cái nằm ở Bình Định và hai cái ở TP.HCM.
 

Theo tư liệu lịch sử, Võ Tánh sinh tại huyện Phước An, Biên Hòa (nay thuộc tỉnh Đồng Nai), sau chuyển về huyện Bình Dương, Gia Định.

Võ Tánh theo chúa Nguyễn Ánh từ năm 1788. Năm 1799, chúa Nguyễn và Võ Tánh phá được thành Quy Nhơn do hai tướng quân của nhà Tây Sơn nắm giữ. Thành Quy Nhơn được đổi tên là thành Bình Định (tọa lạc tại thị xã An Nhơn, Bình Định ngày nay).

Tháng giêng năm 1800, tướng Trần Quang Diệu và Võ Văn Dũng của nhà Tây Sơn công thành. Biết không giữ nổi thành, Võ Tánh đã viết thư cho Trần Quang Diệu, mong tướng quân này không giết người dân vô tội.

Hai vị tướng dưới trướng vua Quang Trung đã thực hiện lời hứa. Riêng Võ Tánh thì tuẫn tiết khi thành thất thủ.

Ngôi mộ chính của Võ Tánh nằm trong nội cung thành Hoàng Đế (thành do Nguyễn Nhạc xây trước đó), ngày nay thuộc xã Nhơn Hậu, thị xã An Nhơn, Bình Định.

Tại TP.HCM có hai ngôi mộ gió của ông. Đầu tiên là ngôi mộ gió do Nguyễn Ánh cho xây dựng tại Gia Định cũng trong năm 1801 (hiện nằm ở hẻm 19, đường Hồ Văn Huê, quận Phú Nhuận); ngôi mộ thứ hai nằm trên đường Nguyễn Thái Bình (quận Tân Bình, do người dân lập nên để nhang khói và tưởng nhớ vị tướng quân một lòng vì dân.

Từ cổng vào lăng mộ Võ Tánh có khu thờ tự trang nghiêm với khoảng sân rộng, yên tĩnh và thoáng mát.

Ngôi mộ Võ Tánh hình tròn, trên có đắp biểu tượng một con dơi, không có bình phong tiền nhưng có bình phong hậu, bên mộ có hai con nghê đá ngồi chầu. Mộ được xây trong nội cung thành Hoàng Đế, ngày nay thuộc xã Nhơn Hậu, thị xã An Nhơn, Bình Định. Ảnh: INTERNET

Ngôi mộ gió của Võ Tánh do Nguyễn Ánh cho xây dựng tại Gia Định năm 1801 - nay là hẻm 19, đường Hồ Văn Huê, quận Phú Nhuận, TP.HCM.

Mặt trước bức bình phong tiền vẽ hình con hổ.

Mặt sau vẽ hình “long mã hà đồ” - trên lưng con long mã có cột thanh gươm trên chồng binh thư, quanh mình long mã là những đốm lửa tượng trưng cho người có tài thao lược nhưng phải tự thiêu để tỏ khí tiết.

Sau bình phong tiền là cửa lăng rộng hơn 2 m, hai bên có trụ biểu, trên đầu mỗi trụ có chạm búp sen lớn nên chiều cao mỗi trụ lên đến 2,5 m.

Hai bên cổng vào mộ có những ô được vẽ hình phong cảnh.

Trước mộ có nhang án.

Phần nấm mộ có hình chữ nhật, giật hai cấp, chiều dài 4 m, rộng 3 m và cao khoảng 4 tấc.

Cuối cùng là bình phong hậu vẽ hình hạc, ngụ ý võ tướng công cưỡi hạc về trời.

Lăng có khuôn viên rộng rãi, thoáng mát và sạch sẽ. Người hiện nay chăm sóc, nhang khói là bà Sáu (tên thật là Nguyễn Thị Bao, 73 tuổi, bộ đội phục viên).

Khu mộ nằm được bao quanh bởi cây xanh, thoáng mát.

Từ cổng lăng vào lần lượt là nhà võ ca, đền thờ, lăng mộ.

Mộ gió của Võ Tánh trên đường Nguyễn Thái Bình (quận Tân Bình), ngay sau chốt dân phòng của tổ bảo vệ dân phố khu phố 7, dưới tán một gốc cổ thụ sum suê.

Mặt tiền của nấm mộ được xây (mới) dạng một cái am nhỏ có mái giả bằng xi măng. Mặt trước am chia làm ba ô nhỏ, trước mỗi ô đều đặt bát nhang. Ở ô chính giữa có ghi hàng chữ "Phần mộ: Ông Võ Tánh, mất ngày 27-7-1801, năm Tân Dậu".

Ngôi mộ này có chiều dài khoảng 10 m, rộng khoảng 7 m, xung quanh có tường thành bao quanh (không có bình phong hậu nhưng trên bờ tường có chạm những phù điêu hình thú, hoa điểu... đã bị nứt nẻ, bốn góc mộ có xây trụ cột.

Ngôi mộ có mái trũng bám đầy rêu xanh.

Chị Tâm, người đặt bàn máy may dưới cây đa trước mộ, hằng ngày vẫn quét tước, nhang khói cho ngôi mộ.

Một đoạn bờ thành phía sau mộ bị xô lệch, nứt nẻ.

Xung quanh khu mộ là nơi tập kết các thùng rác và vật dụng người dân bỏ đi.

Các bàn thờ ông Địa của người dân bỏ quanh khu mộ.

Đừng bỏ lỡ

36 năm Pháp Luật TP.HCM: Những ngày đầu giữ lửa

36 năm Pháp Luật TP.HCM: Những ngày đầu giữ lửa

(PLO)- Theo TS.LS Phan Trung Hoài, TS.LS Phan Đăng Thanh, nhà báo Lê Thọ Bình, luật sư Nguyễn Minh Tâm và những người góp sức xây dựng báo Pháp Luật TP.HCM qua nhiều thời kỳ thì các bài viết chính luận, ký sự pháp đình, phân tích pháp lý của báo đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng bạn đọc.

Tự hào 50 năm Thành phố mang tên Bác - Kỳ 3: TP.HCM kiến tạo hệ sinh thái chăm lo toàn diện cho người dân

Tự hào 50 năm Thành phố mang tên Bác - Kỳ 3: TP.HCM kiến tạo hệ sinh thái chăm lo toàn diện cho người dân

(PLO)- Sau 50 năm mang tên Bác, TP.HCM không chỉ ghi dấu bằng tốc độ đô thị hóa và tăng trưởng kinh tế, mà còn từng bước hoàn thiện hệ thống chăm lo người dân. Từ giáo dục, y tế đến an sinh xã hội, thành phố đang mở rộng các chính sách và mô hình phục vụ, hướng tới nâng cao chất lượng sống và mức độ thụ hưởng của nhân dân.

Đọc thêm

Trao quyền đến đâu trong Luật Đô thị đặc biệt để TP.HCM thật sự bứt phá?

Trao quyền đến đâu trong Luật Đô thị đặc biệt để TP.HCM thật sự bứt phá?LENS

(PLO)- Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt đang mở ra kỳ vọng về bước chuyển mới trong phân cấp, phân quyền cho TP.HCM để ‘tự quyết, tự làm và tự chịu trách nhiệm’ trước những yêu cầu phát triển ngày càng lớn của một siêu đô thị. Vậy nhưng trao quyền đến đâu là đủ để thành phố thật sự bứt phá?

Khánh thành Trường Tiểu học Trần Đại Nghĩa: Điểm sáng trong chiến dịch 1.000 phòng học của TP.HCM

Khánh thành Trường Tiểu học Trần Đại Nghĩa: Điểm sáng trong chiến dịch 1.000 phòng học của TP.HCMLENS

(PLO)- Sáng 19-5, UBND TP.HCM đã tổ chức lễ khánh thành Trường Tiểu học Trần Đại Nghĩa và lễ phát động cao điểm 100 ngày xây dựng 1.000 phòng học trong năm học 2026-2027. Đây là ngôi trường hiện đại được xây dựng trên phần diện tích đất sau khi di dời nghĩa trang Bình Hưng Hòa.