Về mặt phân cấp và vai trò thông tin, loa phường chẳng khác gì loa xã (đài phát thanh xã). Thế nhưng trong khi vai trò của loa phường ngày càng mờ nhạt thì loa xã vẫn là một kênh thông tin không thể thiếu của người dân ở những vùng nông thôn.
Thôi thì từ chuyện trẻ con đi lạc cho đến nhà ai có người thân qua đời. Từ chuyện hội họp lớp cho tới liên hoan văn nghệ địa phương.
Bố tôi từng là cán bộ văn hóa xã phụ trách loa đài vài chục năm. Tiếng ông thân quen đến nỗi có người bảo vắng đi một hôm là thấy nhớ nhớ. Ngày bố tôi chuyển sang công tác mới, loa xã giao lại cho một người khác đảm nhận. Cũng phải mất kha khá thời gian người dân quê mới chấp nhận giọng nói của một người khác.
Mấy năm trở lại đây, loa xã còn có một chức năng rất đáng ghi nhận đó chính là nhắc học sinh học bài vào buổi tối. Cứ nhằm 8 giờ tối là đài truyền thanh xã lại phát đi giọng đọc quen thuộc: “Đã đến giờ học bài. Các cháu học sinh ngồi vào bàn học. Mọi người giữ trật tự để các cháu học bài”. Đi kèm với đó là tiếng trống tùng tùng như trống trường.
Ở các xã vùng nông thôn, loa xã vẫn là kênh thông tin quan trọng, gần gũi với người dân. (Ảnh minh họa)
Một trong những thông tin xuất hiện thường xuyên trên loa xã đó là nhắn tìm trẻ em hay trâu bò đi lạc.
Tôi vẫn nhớ mãi kỷ niệm khi bố tôi vẫn là phát thanh viên đài xã. Đó là một ngày mưa, một người phụ nữ tìm đến tận nhà nhờ bố tôi đọc một bản tin tìm bò. Bố tôi như thường lệ lấy giấy bút ra ghi thông tin, đến phần miêu tả nhận dạng con bò đi lạc, người phụ nữ dõng dạc nói: Lông trắng, da vàng, hàm hơi vẩu.
Đợi cho bố tôi ghi xong, người phụ nữ này nói tiếp: Tuổi 45, khi đi mặc quần xanh, áo trắng.
Đến đây bố tôi hơi hoang mang, ông dừng bút hỏi lại: "Bò nhà chị sống thọ mà quần áo tươm tất nhỉ". Người phụ nữ lúc đó mới nói thật: "Chồng em bỏ đi đâu mấy ngày nay rồi, vô tâm như thế cũng như bò thôi. Anh cứ đọc tên em rồi nói rõ là tìm bò, thể nào lão ấy cũng mò về". Dĩ nhiên bản tin đó không được phát đi mà ông chồng đó cũng không rõ có trở về nhà hay không.
Loa xã thông tin đến người dân những thông tin sát sườn, thiết thực, nhờ đó người ta biết được ai vừa qua đời để trọn vẹn việc hiếu, nhờ đó người ta biết được các thông tin về mọi chuyển biến của địa phương.
Thế nên dù cho thời đại thông tin có cập nhật đến đâu đi chăng nữa thì loa xã vẫn bền bỉ giữ vững vai trò của mình trong đời sống cư dân nông thôn, mà cụ thể là xã tôi.
