Thời gian gần đây, vấn đề kê khai, nộp thuế với hoạt động cho thuê nhà, căn hộ, nhà trọ của hộ gia đình và cá nhân nhận được nhiều sự quan tâm của người dân. Nhiều người băn khoăn không biết khi thực hiện những hoạt động này có phải kê khai và nộp thuế ra sao để tránh bị truy thu, xử phạt.

Người có nhà cho thuê nộp thuế ra sao?

Điều 9 Thông tư 40/2021/TT-BTC quy định rõ cho thuê tài sản bao gồm: Cho thuê nhà; cho thuê phòng trọ cho sinh viên, công nhân; cho thuê dài hạn, không kèm dịch vụ ăn uống, giải trí; cho thuê mặt bằng mở cửa hàng. Do đó, dịch vụ cho thuê nhà trọ thuộc trường hợp cho thuê tài sản, không phải dịch vụ lưu trú.

Trong khi đó, dịch vụ lưu trú chỉ áp dụng khi cho thuê ngắn hạn; có yếu tố khách du lịch, khách vãng lai; có kèm dịch vụ (ăn uống, giải trí, dọn phòng…).

Theo dự thảo nghị định về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh, trong năm 2026, các hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không thuộc đối tượng nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN).

Tuy nhiên, các hộ, cá nhân kinh doanh phải thực hiện thông báo doanh thu thực tế của năm 2026 với cơ quan thuế 2 lần. Lần 1 thông báo doanh thu 6 tháng đầu năm, chậm nhất là ngày 31-7-2026. Lần 2 thông báo doanh thu 6 tháng cuối năm, chậm nhất ngày 31-1-2027.

Trường hợp phát sinh doanh thu thực tế hơn 500 triệu đồng/năm, hộ kinh doanh kê khai, nộp thuế kể từ quý phát sinh doanh thu trên 500 triệu đồng.

Từ năm sau (2027), họ chỉ cần thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm với cơ quan thuế trước ngày 31-1 của năm tiếp theo. Thông báo này có thể gửi qua Cổng dịch vụ công quốc gia, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Cục Thuế, hoặc ứng dụng eTax Mobile.

Nếu doanh thu trên 500 triệu đồng/năm, nghĩa vụ thuế sẽ phát sinh theo quy định.

Một điểm đáng chú ý, từ 1-1-2026, lệ phí môn bài đã được bãi bỏ, điều này giúp giảm một phần chi phí hành chính cho cá nhân có tài sản cho thuê, đồng thời đơn giản hóa nghĩa vụ tài chính.

Với các trường hợp có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm, thuế GTGT được tính bằng 5% trên tổng doanh thu cho thuê. Trong khi đó, thuế TNCN được tính bằng 5% trên phần doanh thu vượt 500 triệu đồng.

Ví dụ, doanh thu cho thuê tài sản (nhà) là 600 triệu đồng/năm, thuế GTGT phải nộp là 30 triệu đồng. Còn thuế TNCN phải nộp là (600 triệu - 500 triệu) x 5% = 5 triệu đồng. Như vậy, tổng số thuế phải nộp là 35 triệu đồng.

Ngoài ra, hộ kinh doanh có nhiều nhà cho thuê tại các địa phương khác nhau được khai thuế gộp trong một hồ sơ duy nhất. Hồ sơ được nộp tại cơ quan thuế quản lý địa điểm cho thuê chính thay vì phải kê khai riêng lẻ ở từng địa phương.

Dù khai gộp, nghĩa vụ thuế vẫn được thực hiện theo từng địa điểm. Hệ thống của ngành thuế sẽ tự động phân bổ tỉ lệ doanh thu của từng cơ sở cho thuê trên tổng doanh thu để xác định số thuế phải nộp tại mỗi địa phương.

Không bắt buộc đăng ký hộ kinh doanh

Cục Thuế cũng cho biết không phải mọi trường hợp cho thuê nhà đều phải đăng ký thành hộ kinh doanh, cá nhân có thể lựa chọn hình thức phù hợp.

Theo đó, cá nhân có đăng ký thành lập hộ kinh doanh với hoạt động cho thuê nhà thì thực hiện đăng ký thuế theo cơ chế một cửa liên thông cùng với đăng ký kinh doanh.

Nếu cá nhân không đăng ký thành lập hộ kinh doanh thì thực hiện đăng ký thuế với cơ quan thuế. Người nộp thuế có thể thực hiện kê khai trực tuyến trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Cục Thuế.

Cơ quan thuế cũng cho biết đang nghiên cứu, nâng cấp ứng dụng eTax Mobile để người nộp thuế có thể kê khai tờ khai thuế với hoạt động cho thuê tài sản đơn giản và thuận lợi (dự kiến trong tháng 2-2026).

Trong bối cảnh cơ quan thuế tăng cường quản lý, chuẩn hóa dữ liệu và siết chặt việc kê khai, nộp thuế, người có nhà cho thuê nếu không kịp thời cập nhật quy định mới rất dễ phát sinh sai sót, thậm chí đối mặt với rủi ro bị truy thu, xử phạt.

Vì vậy, việc nắm rõ những điểm cần lưu ý ngay từ đầu là yếu tố then chốt để thực hiện đúng nghĩa vụ thuế và tránh những hệ lụy không đáng có.

Cho thuê chung nhiều bất động sản, vợ chồng có thể khai thuế riêng không?

(PLO)- Theo chính sách thuế mới và quy định về sở hữu chung, nghĩa vụ thuế được xác định trên tổng doanh thu của tài sản chung.