Sau buổi gặp gỡ báo chí của Sở TT&TT Hà Nội về vấn đề hiện đại hóa hệ thống loa xã/phường hôm qua, có thể khẳng định hệ thống sẽ tiếp tục được duy trì trong thời gian tới. Điều quan trọng là tổ chức mạng lưới này như thế nào cho hợp lý, hiệu quả nhất.
Năm 2017, UBND TP Hà Nội triển khai đề án “Sắp xếp lại và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động đài truyền thanh phường, xã, thị trấn trên địa bàn TP”. Theo phương án này, hệ thống loa truyền thanh cơ sở tại khu vực ngoại thành vẫn hoạt động, riêng khu vực nội thành mỗi phường được duy trì 5-10 cụm loa (mỗi cụm tối đa hai loa). Trừ các cụm loa được lựa chọn duy trì, hệ thống loa truyền thanh phường còn lại được giữ nguyên trạng và dừng phát thanh, chờ phương án sắp xếp chính thức.
Những thông tin này cùng với đánh giá “loa phường đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử” được truyền tải trên các phương tiện thông tin đại chúng khiến nhiều người hiểu hệ thống loa phường trên địa bàn Hà Nội sẽ được sắp xếp lại và dần đi đến hồi cáo chung.
Suy nghĩ này là có cơ sở. Từ nhiều thập niên qua, loa phường in đậm dấu trong cuộc sống người dân Hà Nội với những buổi phát thanh định kỳ tiếp sóng đài tiếng nói và những thông báo từ chính quyền. Nhưng càng ngày, với sự bùng nổ của Internet và các loại điện thoại, máy tính, tivi hiện đại để người dân được chủ động tiếp cận thông tin, vai trò của loa phường càng mờ đi. Thậm chí, ở một số thời điểm, có những người xem việc phải nghe loa phường là bị làm phiền.
Vì vậy, Kế hoạch số 200 của UBND TP Hà Nội ngày 21-7 trong đó có chiến lược hiện đại hóa hoạt động của loa phường được một số người hiểu là “khôi phục loa phường”. Thực tế, loa phường tại Hà Nội chưa bao giờ dừng hoạt động nên chưa cần nghĩ đến chuyện khôi phục. Và Kế hoạch 200 của UBND TP Hà Nội căn cứ trên Quyết định 135 ngày 20-1-2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án nâng cao hiệu quả hoạt động thông tin cơ sở dựa trên ứng dụng công nghệ thông tin.
Hoạt động truyền thanh cơ sở sẽ dần chuyển sang sử dụng dữ liệu trên hạ tầng viễn thông, Internet; sử dụng trí tuệ nhân tạo kết hợp với công nghệ dữ liệu lớn (big data) trong sản xuất nội dung chương trình, phát thanh.
Như thế hệ thống loa phường tại Hà Nội sẽ tiếp tục được duy trì với việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại. Thời gian đại dịch COVID-19 diễn biến căng thẳng, hệ thống loa truyền thanh ở các xã/phường của Hà Nội đã phát huy tác dụng trong công tác phổ biến thông tin, kêu gọi. Đây là một ví dụ cho thấy trong bối cảnh truyền thông phát triển, việc tiếp cận thông tin của người dân đang chuyển từ thụ động sang chủ động, loa phường sẽ vẫn hữu ích ở một số tình huống.
Với những luồng dư luận trái chiều, kể cả hiểu lầm thời gian qua, cần thông tin đầy đủ, chi tiết về tình hình hoạt động, kế hoạch tổ chức sắp tới đối với hệ thống loa phường/xã tại Hà Nội. Kế hoạch này sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới đông đảo người dân, vì vậy cần lấy ý kiến đóng góp rộng rãi để sự hiện diện của loa phường thật sự “hiệu quả, thân thiện, gần gũi” như mục tiêu lãnh đạo Sở TT&TT TP Hà Nội đưa ra.
Có thể tham khảo mô hình loa công cộng ở một số nước phát triển để sử dụng loa phường một cách hợp lý trong những tình huống khẩn cấp cần thông báo rộng rãi như thiên tai, dịch bệnh… để duy trì hình ảnh loa phường là người bạn quen thuộc, gần gũi, hữu dụng chứ không gây phiền phức cho cuộc sống.
