Bỏ vành móng ngựa, sự cải tiến không chỉ là hình thức

(PL)- Tôi hoàn toàn ủng hộ dự thảo thông tư của TAND Tối cao hướng dẫn hình thức bố trí phòng xử án đã bỏ chiếc vành móng ngựa.

Theo nghĩa đen nó là cái ngăn cản, cách ly bị cáo nhằm dè chừng sự manh động của họ với người buộc tội, người xét xử, luật sư đối phương...

BLTTHS đã quy định: “Không ai bị coi là có tội và phải chịu hình phạt khi chưa có bản án kết tội của tòa án đã có hiệu lực pháp luật”. Thế mà vành móng ngựa giống như một hình thức “giam cầm” giữa tòa. Nó còn tạo ra định kiến cho HĐXX, dẫn đến khả năng đưa ra phán quyết cảm tính, ảnh hưởng đến quyền lợi của bị cáo khi họ vẫn được coi là chưa có tội. Thậm chí tại Mỹ, trong phiên tòa hình sự bị cáo được ngồi tự do cùng bàn với luật sư nhưng phải đeo một vòng sốc điện giấu kín. Vì thế bị cáo rất thoải mái trong khi khả năng mất an toàn mà họ có thể gây ra hầu như không có.

Việc bỏ vành móng ngựa thay bằng bục khai báo nhằm thể hiện sự tôn trọng và đảm bảo quyền lợi cho bị cáo. Dễ cảm nhận là khi đứng ở bàn dành riêng cho mình, ai cũng sẽ có tâm lý tự tin khi trả lời hay phát biểu hơn. Bị cáo khi ra tòa mất bình tĩnh là điều dễ hiểu. Bục khai báo sẽ giúp họ bình tĩnh trả lời với tâm lý của người chưa có tội. Bị cáo được nói, dám nói và tự tin nói thì sẽ có một tâm thế, một tư tưởng thoải mái, bình đẳng. Chính sự thoải mái đó mà bị cáo trình bày được đầy đủ hơn, rõ ràng hơn, chỉ ra được những khúc mắc của vụ án. Nhiều vụ án, nhất là các vụ án bị cáo thuộc nhóm tội phạm kinh tế mà bị cáo được tại ngoại, họ mang cả xấp giấy tờ, tài liệu tới phòng xử để tự bảo vệ mình. Nếu chỉ là vành móng ngựa thì không có chỗ cho họ trưng tài liệu để bảo vệ mình tối ưu nhất.

Người ra tòa còn là một nguồn sự thật, họ phải được ổn định tâm lý để khai báo. Họ cần được tạo điều kiện bình thường nhất để cung cấp sự thật. Khi bị cáo được tạo sự tự tin, tự do tư tưởng, không cảm giác bị trấn áp trước tòa thì chân lý và công lý sẽ được bảo vệ. Người ra tòa phải được bình tĩnh để khai báo, trình bày sự thật để từ đó giúp tòa tìm ra được chân lý để kết luận đi gần tới công lý.

Trước sự phát triển của nền văn minh tố tụng, Nhà nước luôn muốn cải tiến quan hệ giữa cơ quan tố tụng và người bị xét xử. Cải tiến về vành móng ngựa là cải tiến về hình thức. Nhưng quan trọng hơn nó còn là cải tiến tâm lý, tư tưởng con người, dù họ ở bất cứ vị trí nào trong phòng xử án. Đây là điều khó khăn nhưng cần thiết bởi chính qua phong cách, tư tưởng, năng lực của những người tiến hành tố tụng và luật sư mới có nền tố tụng văn minh.

Đừng bỏ lỡ

36 năm Pháp Luật TP.HCM: Những ngày đầu giữ lửa

36 năm Pháp Luật TP.HCM: Những ngày đầu giữ lửa

(PLO)- Theo TS.LS Phan Trung Hoài, TS.LS Phan Đăng Thanh, nhà báo Lê Thọ Bình, luật sư Nguyễn Minh Tâm và những người góp sức xây dựng báo Pháp Luật TP.HCM qua nhiều thời kỳ thì các bài viết chính luận, ký sự pháp đình, phân tích pháp lý của báo đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng bạn đọc.

Tự hào 50 năm Thành phố mang tên Bác - Kỳ 3: TP.HCM kiến tạo hệ sinh thái chăm lo toàn diện cho người dân

Tự hào 50 năm Thành phố mang tên Bác - Kỳ 3: TP.HCM kiến tạo hệ sinh thái chăm lo toàn diện cho người dân

(PLO)- Sau 50 năm mang tên Bác, TP.HCM không chỉ ghi dấu bằng tốc độ đô thị hóa và tăng trưởng kinh tế, mà còn từng bước hoàn thiện hệ thống chăm lo người dân. Từ giáo dục, y tế đến an sinh xã hội, thành phố đang mở rộng các chính sách và mô hình phục vụ, hướng tới nâng cao chất lượng sống và mức độ thụ hưởng của nhân dân.

Đọc thêm

Gỡ nút thắt thể chế cho 5 lĩnh vực lớn

Gỡ nút thắt thể chế cho 5 lĩnh vực lớn

(PLO)- “Mở đường” là tạo hành lang cho cái mới, cho xu hướng phát triển mới, cho động lực tăng trưởng mới. Còn “sửa đường” là nhận diện rất thẳng thắn những đoạn thể chế đang chồng chéo, mâu thuẫn, không còn phù hợp với yêu cầu phát triển để chỉnh sửa.

Rủi ro sau những chiếc xe xịn giá bèo

Rủi ro sau những chiếc xe xịn giá bèo

(PLO)- Giữa thị trường ô tô trị giá cả tỉ đồng, những lời rao bán xe đời mới, tình trạng xe còn rất tốt nhưng giá chỉ vài trăm triệu đồng luôn có sức hút đặc biệt.

Kết thúc bầu cử - khởi đầu hành động

Kết thúc bầu cử - khởi đầu hành động

(PLO)- Với tỉ lệ 99,68% cử tri đi bỏ phiếu, cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI không chỉ là con số thống kê mà là bài kiểm tra thực tế nhất về niềm tin của người dân...

Tin vào năng lực đổi mới của Quốc hội

Tin vào năng lực đổi mới của Quốc hội

(PLO)- Quốc hội khóa XV không chỉ ghi dấu ấn bằng số lượng luật kỷ lục mà quan trọng hơn là chất lượng phản biện, sự kiến tạo thể chế và năng lực xử lý các tình huống khẩn cấp... đã được nâng lên, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước.

4 đầu tàu kinh tế hướng về rốn lũ miền Trung

4 đầu tàu kinh tế hướng về rốn lũ miền Trung

(PLO)- Ngay sau chỉ đạo của Bộ Chính trị, bốn đầu tàu kinh tế cả nước gồm TP.HCM, Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh lập tức huy động các nguồn lực, nhân lực hướng về các rốn lũ miền Trung.

Sau Đại hội là hành động!

Sau Đại hội là hành động!

(PLO)- Đại hội Đảng bộ TP.HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 là khởi đầu cho hành trình của một TP mới sau hợp nhất, khơi mở tầm nhìn lớn của quốc gia trong một kỷ nguyên vươn mình, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc.