Nhân kỉ niệm 76 năm (1945-2021) Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9, Nhà xuất bản Kim Đồng ra mắt bạn đọc cả nước cuốn sách Bác Hồ viết Tuyên ngôn Độc lập của tác giả Kiều Mai Sơn.
Cuốn sách dựng lại thời điểm lịch sử ngắn nhưng rất quan trọng trong Cách mạng Tháng Tám 1945, thời điểm Bác Hồ viết bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Bìa cuốn sách. Ảnh: NXB Kim Đồng.
Tác giả Kiều Mai Sơn đã dày công thu thập, tìm hiểu, phân loại và đối chiếu các nguồn tài liệu để có thể có được những tư liệu chi tiết, cụ thể, xác tín về bản Tuyên ngôn Độc lập do Chủ tịch Hồ Chí Minh khởi thảo và hoàn thiện. Đó là tư liệu của những người được sống, làm việc cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh viết lại hay kể lại như hồi kí Vũ Đình Hòe, hồi kí Trần Huy Liệu, hồi kí Võ Nguyên Giáp, hồi kí Lê Thanh Nghị…
Với Bác Hồ viết Tuyên ngôn Độc lập, tác giả đặt văn bản Tuyên ngôn Độc lập vào trong tư duy nhất quán của Hồ Chí Minh - Nguyễn Ái Quốc trong quá trình tìm đường cứu nước, là sự kết nối với Bản yêu sách của nhân dân An Nam (1919), Bản án chế độ thực dân Pháp (1925).
Tiến sĩ Tonnesson, nhà sử học Na Uy, khi nghiên cứu về lịch sử Cách mạng tháng Tám 1945 của Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đánh giá: "Tuyên ngôn Độc lập ngày mồng 2 tháng 9 năm 1945 của Việt Nam nằm trong nguồn cảm hứng chủ yếu của một đường lối đấu tranh lớn, ra đời sau Chiến tranh Thế giới thứ hai: Đó là quá trình giành độc lập dân tộc trên phạm vi toàn cầu”.
Sử liệu được tập hợp, sắp xếp trong cuốn sách không hẳn mới nhưng giúp bạn đọc hình dung được nhà lãnh đạo Nguyễn Ái Quốc đã tìm đọc nguyên bản Tuyên ngôn Độc lập của nước Mỹ khi còn ở chiến khu Việt Bắc như thế nào, đã chắp bút, soạn thảo Tuyên ngôn Độc lập cho xứ sở mình, tham khảo ý kiến của các thành viên Chính phủ lâm thời là những trí thức uy tín ra sao... Đó là minh chứng rõ ràng cho tác phong làm việc khoa học của Người, cũng như thái độ cầu thị, trọng thị trí thức của Người.
Bằng sử liệu dày công thu thập, Bác Hồ viết Tuyên ngôn Độc lập là bức tranh sống động, cụ thể về Ngày Quốc khánh 2-9 tại Quảng trường Ba Đình 76 năm về trước. Tuyên ngôn Độc lập sau khi được Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc trước quốc gia đồng bào đã được dịch ra tiếng Anh, tiếng Pháp… để công bố với toàn thế giới vê việc khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa – Nhà nước Dân chủ Nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á.
