Ngày 23-2, tại cuộc họp Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Trung ương, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã đặt câu hỏi tại sao hai nhà thơ Xuân Quỳnh, Thu Bồn chưa được trao giải thưởng cao quý về văn học nghệ thuật?
Thủ tướng cũng đặt vấn đề việc này do thủ tục, cách làm hay do chủ quan của bộ phận làm thi đua khen thưởng? Thủ tướng cho biết đã yêu cầu Bộ VH-TT&DL báo cáo Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ về vấn đề này.
Cố nhà thơ Thu Bồn. Ảnh: TL
Ngày 24-2, Bộ trưởng Bộ VH-TT&DL Nguyễn Ngọc Thiện đã có báo cáo về công tác xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật năm 2017.
Báo cáo này cho biết vào năm 2016, Bộ VH-TT&DL đã từng có tờ trình trình Thủ tướng Chính phủ xét trình Chủ tịch nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, nghệ thuật cho 18 tác giả, đồng tác giả. Trong đó có hồ sơ của nhà thơ Xuân Quỳnh và Thu Bồn.
Tiếp sau tờ trình này, báo cáo cũng liệt kê các tờ trình khác trong năm 2016 về đề nghị như trên.
Tuy nhiên, đến ngày 21-11-2016, Văn phòng Chính phủ có công văn thông báo ý kiến chưa xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, nghệ thuật cho 8 tác giả, đồng tác giả; Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật cho 31 tác giả, đồng tác giả (Phần báo cáo này không nêu rõ trong đó có nhà thơ Xuân Quỳnh và Thu Bồn hay không - PV).
Đến tháng 1-2017, Quyết định của Chủ tịch nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh cho 10 tác giả, đồng tác giả có cụm tác phẩm đặc biệt xuất sắc về văn học, nghệ thuật, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc (trong đó không có tên tác giả Xuân Quỳnh và Thu Bồn).
Vợ chồng cố nhà thơ Xuân Quỳnh và nhà viết kịch Lưu Quang Vũ. Ảnh: TL
Tiếp đó, báo cáo cũng cho hay vào tháng 2-2017, Bộ VH-TT&DL tiếp tục có tờ trình trình Thủ tướng xét trình Chủ tịch nước xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, nghệ thuật cho hai cố tác giả Xuân Quỳnh và Thu Bồn. Cũng theo báo cáo, hai tác giả có hồ sơ đủ điều kiện và tỉ lệ phiếu bầu đồng ý từ 90% trở lên của tổng số thành viên Hội đồng cấp Nhà nước.
Theo báo cáo, hai tác giả này tuy thiếu giải thưởng nhưng các tác phẩm được hội đồng đánh giá có giá trị rất cao về nội dung, tư tưởng và hình thức nghệ thuật; có tác dụng to lớn phục vụ sự nghiệp cách mạng, ảnh hưởng rộng lớn và lâu dài trong đời sống xã hội, tác dụng giáo dục và định hướng thẩm mỹ cao cho thanh, thiếu niên; góp phần quan trọng vào việc thay đổi nhận thức của nhân dân trong sự nghiệp phát triển văn học, nghệ thuật, xây dựng bảo vệ Tổ quốc.
Cuối báo cáo, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện cho hay ngày 23-2-2017, bà Lưu Khánh Thơ, đại diện gia đình của cố tác giả Xuân Quỳnh, đã có đơn đề nghị Thủ tướng Chính phủ và các cơ quan liên quan xem xét hồ sơ đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh cho tác giả Xuân Quỳnh.
Theo đó, gia đình đã xin được giấy xác nhận của Hội Nhà văn Việt Nam về việc tập thơ thiếu nhi Bầu trời trong quả trứng của tác giả Xuân Quỳnh được giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam năm 1982-1983.
Từ căn cứ trên, báo cáo bày tỏ mong muốn nhận được ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về quá trình tổ chức công tác xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật năm 2016.
