Đến Hà Nội ngày 23-5 tới đây, Tổng thống Mỹ Barack Obama trở thành tổng thống Mỹ thứ ba thăm Việt Nam kể từ khi kết thúc chiến tranh Việt Nam.
Với các cựu binh Mỹ từng tham chiến tại Việt Nam, chuyến thăm của Tổng thống Obama sẽ mang lại cho họ rất nhiều cảm xúc, báo New York Times (Mỹ) nhận định.
Ông Chuck Hagel năm nay 69 tuổi, cựu Bộ trưởng Quốc phòng dưới thời ông Obama, từng có 12 tháng phục vụ tại chiến trường Việt Nam. Chia sẻ với New York Times, ông Hagel dự đoán chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Obama một lần nữa sẽ nhắc nhớ lại giai đoạn chiến tranh thù địch giữa hai nước.
“Cuộc chiến vẫn ám ảnh chúng tôi. Một sự lãng phí nhân mạng khủng khiếp và bài học kinh khủng mà chúng ta học được vẫn treo lơ lửng trên đầu chúng ta".
Ông Hagel cho biết mỗi quyết định ông ban hành với tư cách bộ trưởng quốc phòng, cũng như mỗi lời khuyên ông cố vấn cho Tổng thống Obama đều tham khảo từ kinh nghiệm của ông tại cuộc chiến Việt Nam.
Nghị sĩ Cộng hòa John McCain thừa nhận chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Obama chắc chắn sẽ nhắc nhớ kỷ niệm đau xót từ một bộ phận cựu binh Mỹ nhưng theo ông là cần thiết để kéo gần thêm quan hệ hai nước.
Từng tham gia cuộc chiến Việt Nam, nghị sĩ McCain đã có nhiều nỗ lực bình thường hóa quan hệ Việt Nam và Mỹ, xem đó là sứ mệnh đáng tự hào nhất cuộc đời ông. Ông cho biết sau cuộc chiến ông sang Việt Nam thường đến nỗi “người dân trên đường phố Hà Nội nhận ra tôi còn nhiều hơn người dân trên đường phố Phoenix”.
Tổng thống Mỹ Barack Obama tại sân bay quốc tế Newark (New York, Mỹ) ngày 15-5. Ông sẽ thăm Việt Nam vào ngày 23-5. (Ảnh: NYT)
Thực tế vẫn có một bộ phận người Mỹ tin rằng Việt Nam hiện vẫn còn giam giữ lính Mỹ sống sót (?!), New York Times cho biết. Ngay trong một cuộc gặp tại Nhà Trắng ngày 13-5 vừa rồi, một số lãnh đạo của các nhóm cựu chiến binh vẫn khăng khăng yêu cầu Tổng thống Obama phải đề cập vấn đề này khi thăm Việt Nam.
Tuy nhiên, theo New York Times, Tổng thống Obama sẽ không chú trọng quá nhiều vào chủ đề quân nhân Mỹ còn mất tích trong chiến tranh Việt Nam như Tổng thống Bill Clinton đã từng khi ông thăm Việt Nam năm 2000.
Thái độ cụ thể của Tổng thống Obama tại Việt Nam về cuộc chiến đã qua có thể sẽ chỉ là đề cập sự hợp tác hai nước trong công tác làm sạch chất độc da cam - một trong những tồn tại nghiêm trọng của cuộc chiến tại Việt Nam.
Tổng thống Mỹ Obama sẽ không là một biểu tượng hàn gắn vết thương tâm lý của các cựu binh trở về từ cuộc chiến Việt Nam, dù họ có muốn đi chăng nữa, New York Times nhận định. Một lý do là vì ông trưởng thành trong giai đoạn chiến tranh Việt Nam đã kết thúc.
Với Tổng thống Obama, chuyến thăm Việt Nam không chỉ giúp củng cố chính sách hướng đông của Mỹ mà còn thắt chặt quan hệ kinh tế và an ninh với một quốc gia mà tầm quan trọng trong khu vực ngày càng tăng.
