Mức phí thu không cao, được đặt ra với mục đích tốt đẹp (tạo thêm nguồn thu-chi sửa chữa, bảo trì để đường sá tốt hơn) này lại đang bị người dân ở nhiều nơi phản đối. Vì sao phí này lại gây nhiều bận tâm đến vậy?
Chiếc xe máy không đủ làm đường sá hư hỏng nhưng dù muốn dù không xe chạy trên đường cũng nên đặt ra nghĩa vụ đóng phí. Tuy nhiên, cách thu có nhiều điểm không ổn, dễ sinh bất công, bức xúc.
Phí sử dụng đường bộ là một loại phí dịch vụ, tức sử dụng nhiều trả tiền nhiều, sử dụng ít đóng ít nên thu phí dạng “thuê bao” (thu thẳng hằng năm) sẽ không tạo được công bằng. Điều này dẫn đến người dân không tâm phục, khẩu phục, sẽ khó mà tự nguyện đóng phí, trừ khi bắt buộc và có hình thức chế tài nếu không đóng. Tuy vậy, bất cập hiện nay là không có biện pháp chế tài để đảm bảo mọi người nộp phí nên trong một địa phương, một khu vực vẫn dễ xảy ra việc người này nộp phí, người kia không.
Sự không công bằng này càng sẽ khiến người dân so sánh rồi bức xúc.
Thêm nữa, các đòi hỏi của người dân khi đóng phí (về việc không thất thoát, sử dụng tiền hiệu quả, làm đường sá tốt hơn…) không được các cơ quan thẩm quyền mạnh dạn đảm bảo. Thậm chí nhiều nơi đã xem nhiệm vụ này như một gánh nặng, mong muốn trút bỏ.
Ông Trần Thọ, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Đà Nẵng, trong kỳ họp đã thẳng thắn: “Việc thu phí xe máy gặp rất nhiều khó khăn, nhân dân không đồng tình. Vì vậy, HĐND TP chính thức cho tạm dừng chủ trương này để thuận lòng người dân”. Tương tự, có địa phương ở Hà Nội phải cấp bù ngân sách để thu phí. Mặt khác, HĐND TP Hà Nội cho rằng loại phí này cũng tạo nhiều phản ứng trong cử tri nên kiến nghị Chính phủ bãi bỏ. Trước đó thì TP.HCM đã rất lưỡng lự trong việc quyết định thu loại phí này và hiện nay đang cho tạm ngưng để xem xét tiếp.
Các bất cập dẫn đến các quyết định tạm ngừng, đề xuất bỏ thu phí không hẳn phải chờ đến sau hai năm thực hiện mới nhìn thấy. Nó đã được nhiều địa phương tiên liệu trước nên chần chừ thu phí. Thì nay, sau một thời gian tổng kết ở nhiều nơi đã thu phí lại càng khẳng định về sự không hợp lý của loại phí này.
Ý tưởng (thu phí) tốt song thực tế có thể không tìm biện pháp khả dĩ thì ý tưởng vẫn chỉ dừng ở mức… mong muốn. Một chủ trương bị phản đối ngay từ đầu vẫn cố gắng thực hiện. Song điều này lại gây ra phản đối kéo dài, lặp lại và có xu hướng gia tăng thì đã đến lúc cán bộ tham mưu, người có thẩm quyền cần mạnh dạn xem lại và có một quyết định dũng cảm!
GIA NGHĨA
