Sau tám tuần thực hiện chiến dịch Cành Ô liu bất chấp chỉ trích từ Mỹ và châu Âu, ngày 18-3, quân Thổ Nhĩ Kỳ và đồng minh phe nổi dậy Syria (FSA) đã kiểm soát hoàn toàn Afrin - thị trấn thuộc tỉnh Aleppo phía bắc Syria. Điều gì sẽ đến tiếp theo sau khi Thổ Nhĩ Kỳ chiếm được Afrin từ tay các tay súng người Kurd (YPG)?
Với YPG, mất Afrin là một thất bại lớn. Chỉ vài tháng trước, YPG còn được xem là bên chiến thắng lớn nhất trong nội chiến Syria, khi được xem là lực lượng chính đánh đuổi IS khỏi Syria. Tuy nhiên, với việc để mất Afrin, giấc mơ tự trị của người Kurd có vẻ đang yếu đi. Theo AP, lịch sử từng chứng minh người Kurd từng bị lợi dụng rồi sau đó bị gạt bỏ và điều này có thể một lần nữa quay trở lại, họ có thể trở thành kẻ thất thế sau khi bị các nước lớn sử dụng để thao túng ảnh hưởng ở Syria.
Binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ tại Afrin ngày 19-3. Ảnh AP
Chiến dịch Cành Ô liu của Thổ Nhĩ Kỳ đặt Mỹ vào thế khó khi phải lựa chọn quyền lợi của đối tác YPG hoặc quan hệ với đồng minh Thổ Nhĩ Kỳ. YPG mất hơn 800 tay súng trong 58 ngày xảy ra giao chiến. Và Mỹ đã không có động thái nào giúp YPG đánh lại Thổ Nhĩ Kỳ ở Afrin.
Về phía Thổ Nhĩ Kỳ, chiếm Afrin là một thắng lợi quân sự lớn của Tổng thống Recep Erdogan khi không chỉ giúp ông tăng kiểm soát ở Syria mà còn tỏ rõ sức mạnh quân đội mình.
Thổ Nhĩ Kỳ lâu nay ủng hộ phe nổi dậy lật đổ Tổng thống Syria Bashar al-Assad. Tuy nhiên, theo thời gian, cuộc chiến Syria dần làm mạnh lên kẻ thù số một của ông Erdogan - YPG - vốn bị Thổ Nhĩ Kỳ xem là chi nhánh đảng phiến quân người Kurd PKK hàng chục năm đòi ly khai ở miền nam nước mình. YPG trở thành đối tác của Mỹ đánh IS và dần củng cố kiểm soát ở một vùng tự trị rộng lớn tương đương 1/4 Syria dọc biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ. Không khó hiểu ông Erdogan phải hành động ngăn sự bành trướng của YPG, bắt đầu bằng chiến dịch quân sự đầu tiên vào Syria năm 2016.
Và theo như ông Erdogan nói ngày 19-3 thì chiến dịch Cành Ô liu sẽ chưa dừng ở Afrin. Thổ Nhĩ Kỳ sẽ còn mở rộng các chiến dịch sang các khu vực người Kurd khác ở Syria như thị trấn Manbij và phía đông sông Euphrates đang do YPG kiểm soát, cũng như ở nước Iraq láng giềng.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Erdogan phát biểu ngày 19-3, tuyên bố sẽ mở rộng đánh tay súng người Kurd ở các khu vực khác tại Syria cũng như đánh sang cả Iraq. Ảnh: AP
Ông Erdogan tuyên bố sẽ không cho phép YPG lập một hành lang khủng bố dọc biên giới nước mình, thề sẽ đẩy lùi YPG sâu hơn Afrin, về phía đông Syria, nhằm ngăn YPG nối liền các lãnh thổ mình kiểm soát ở đông và tây Syria.
Chiếm Afrin không khó với Thổ Nhĩ Kỳ khi đây là vùng đất riêng biệt, ít gắn kết với các lãnh thổ người Kurd khác. Tuy nhiên theo AP, nếu đẩy mạnh chiến dịch về phía đông như ông Erdogan nói thì sẽ không dễ dàng như vậy. Ông Erdogan có rủi ro phải đối mặt với một cuộc chiến lớn hơn nhiều so với khả năng đối phó của Thổ Nhĩ Kỳ. Ông Assad luôn cáo buộc Thổ Nhĩ Kỳ chiếm đóng Afrin và thề sẽ chiếm lại. YPG thì thề sẽ tiếp tục chiến đấu với quân Thổ Nhĩ Kỳ bằng chiến tranh du kích.
Với kế hoạch này, nguy cơ đối đầu trực tiếp giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ càng rõ, khi Manbij và đông sông Euphrates là nơi đóng quân của binh sĩ Mỹ ở Syria. Mỹ có thể giữ khoảng cách với cuộc giao tranh giữa Thổ Nhĩ Kỳ và YPG ở Afrin nhưng một khi quân Thổ Nhĩ Kỳ kéo đến Manbij thì Mỹ sẽ không thể ngồi yên.
