Tại sao không truy tố CIA dùng nhục hình?

(PL)- Từ năm 2011, tổ chức nhân quyền Human Rights Watch đã đề nghị Bộ Tư pháp và công tố viên trưởng mở cuộc điều tra hình sự đối với các quan chức chính quyền Bush phụ trách giám sát chương trình thẩm vấn nâng cao của CIA (thẩm vấn bằng nhục hình).

Theo Human Rights Watch, có ba đối tượng phải bị truy tố hình sự. Đầu tiên là các nhà chính trị nhưcựu Tổng thống George W. Bush, cựu Phó Tổng thống Dick Cheney, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Donald Rumsfeld và cựu Giám đốc CIA George Tenet.

Đối tượng thứ hai là những người hỗ trợ về pháp lý cho CIA thực hiện tội ác, trong đó có cựu công tố viên trưởng Alberto Gonzales cùng hai luật sư Jay Bybee và John Yoo của Bộ Tư pháp Mỹ. Đối tượng cuối cùng là các nhân viên CIA trực tiếp thẩm vấn.

Ở Mỹ khác với châu Âu, các nạn nhân không thể đứng nguyên đơn để kiện mà nhà nước sẽ giữ vai trò độc quyền kiện. Ngược lại, căn cứ theo thẩm quyền phổ quát, mọi quốc gia đều có quyền kiện Mỹ về tội ác chiến tranh và hành vi tra vấn. Ví dụ, Tây Ban Nha đã từng xét xử nhà độc tài Augusto Pinochet về tội ác xảy ra ở Chile.

Dù vậy, tạp chí Slatenhận định rất khó truy cứu trách nhiệm hình sự trong sự kiện CIA sử dụng nhục hình. Ba công dân Pháp từng là tù nhân Guantanamo đã từng kiện ra tòa án Pháp và thẩm phán đã yêu cầu Mỹ cung cấp thông tin nhưng vô ích. Luật pháp quốc tế cũng không giúp được gì vì Mỹ không thừa nhận Tòa án Nhân quyền Liên bang Mỹ và Tòa án Hình sự quốc tế.

Các nạn nhân có thể kiện ra tòa dân sự đòi chính phủ Mỹ phải bồi thường. Tòa án Nhân quyền châu Âu đã từng yêu cầu Ba Lan phải bồi thường. Tuy nhiên, điều này rất khó thực hiện với Mỹ vì Mỹ không thừa nhận một bản án như thế.

Tổng thống Obama không đồng ý mở cuộc điều tra hình sự quy mô về vấn đề tra tấn sau ngày 11-9-2001. Ông chỉ cho phép hai cuộc điều tra rất hạn chế với kết quả cuối cùng không truy tố ai. Trong những năm qua, Bộ Tư pháp Mỹ cũng đã mở cuộc điều tra và Bộ đã khẳng định hồ sơ này đã khép lại.

Theo tạp chí Slate, Tổng thống Obama cho rằng trừng phạt người hành động trái pháp luật vì động cơ chính trị có thể trở thành mối đe dọa cho nền dân chủ. Với lý lẽ đó, chính quyền của ông Obama đã sử dụng nguyên tắc pháp lý của Mỹ là ưu tiên bí mật quốc gia.

Nguyên tắc pháp lý này loại trừ mọi bằng chứng khi liên quan đến an ninh quốc gia.

Một vấn đề khác được đặt ra là nếu chính quyền của Tổng thống Obama đề nghị truy tố các nhà chính trị đảng Cộng hòa dung túng cho CIA sử dụng nhục hình, trong tương lai khi đảng Cộng hòa cầm quyền, ông Obama và các cộng sự có thể sẽ bị đề nghị truy tố vì các vi phạm trong nhiệm kỳ. Thượng nghị sĩ Ted Cruz (đảng Cộng hòa) đã từng dọa chính quyền của ông Obama đã sai phạm 76 vụ, trong đó có vụ sử dụng máy bay không người lái tiêu diệt Anwar al-Awlaqi và làm chết ba công dân Mỹ.

Đừng bỏ lỡ

36 năm Pháp Luật TP.HCM: Những ngày đầu giữ lửa

36 năm Pháp Luật TP.HCM: Những ngày đầu giữ lửa

(PLO)- Theo TS.LS Phan Trung Hoài, TS.LS Phan Đăng Thanh, nhà báo Lê Thọ Bình, luật sư Nguyễn Minh Tâm và những người góp sức xây dựng báo Pháp Luật TP.HCM qua nhiều thời kỳ thì các bài viết chính luận, ký sự pháp đình, phân tích pháp lý của báo đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng bạn đọc.

Tự hào 50 năm Thành phố mang tên Bác - Kỳ 3: TP.HCM kiến tạo hệ sinh thái chăm lo toàn diện cho người dân

Tự hào 50 năm Thành phố mang tên Bác - Kỳ 3: TP.HCM kiến tạo hệ sinh thái chăm lo toàn diện cho người dân

(PLO)- Sau 50 năm mang tên Bác, TP.HCM không chỉ ghi dấu bằng tốc độ đô thị hóa và tăng trưởng kinh tế, mà còn từng bước hoàn thiện hệ thống chăm lo người dân. Từ giáo dục, y tế đến an sinh xã hội, thành phố đang mở rộng các chính sách và mô hình phục vụ, hướng tới nâng cao chất lượng sống và mức độ thụ hưởng của nhân dân.

Đọc thêm

Hợp tác dầu giữa Venezuela và Mỹ: 5 bài toán khó

Hợp tác dầu giữa Venezuela và Mỹ: 5 bài toán khó

(PLO)- Venezuela - với trữ lượng dầu mỏ khổng lồ - sẽ thu hút sự quan tâm đáng kể và lâu dài từ các công ty nước ngoài trong đó có Mỹ, nhưng với điều kiện các bên giải quyết được 5 bài toán khó cản trở hợp tác.

Vụ Mỹ tấn công Venezuela qua lăng kính luật quốc tế

Vụ Mỹ tấn công Venezuela qua lăng kính luật quốc tếLENS

(PLO)- Việc Mỹ phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Venezuela và bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro đặt ra phép thử trực diện đối với hiệu lực của nguyên tắc kiềm chế sử dụng và đe dọa sử dụng vũ lực, nguyên tắc nền tảng của trật tự pháp lý quốc tế đương đại.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky họp báo chung sau cuộc gặp tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago (bang Florida) ngày 28-12. Ảnh: White House

Cách Nga, Ukraine ‘quyến rũ’ ông Trump

(PLO)- Nga và Ukraine đang tìm cách định hình suy nghĩ của Tổng thống Mỹ Donald Trump khi hai quốc gia tìm cách đàm phán một thỏa thuận hòa bình có lợi cho mình.