Đến thời điểm này, gần như cả thế giới – trừ Mỹ và Canada - đã ngưng khai thác Boeing 737 MAX 8, sau khi xảy ra hai vụ tai nạn liên tiếp của dòng máy bay này chỉ trong hơn 4 tháng. Các nước và hãng bay cho biết sẽ không cất cánh Boeing 737 MAX 8 đến khi nào biết được điều gì đã xảy ra với chiếc máy bay rơi ở Ethiopia vào sáng ngày 10-3.
Boeing: Không cần thiết!
Tuy nhiên, quan điểm của hãng sản xuất Boeing đến lúc này vẫn là “không cần thiết” phải ngưng khai thác Boeing 737 MAX 8. Tại Mỹ, dù đang chịu nhiều áp lực nhưng cả hai hãng hàng không lớn của Mỹ - American Airlines và Southwest Airlines – đều nói sẽ tiếp tục khai thác đội ngũ Boeing 737 MAX 8 của mình.
“An toàn là ưu tiên số 1 của Boeing và chúng tôi hoàn toàn tin tưởng vào độ an toàn của dòng máy bay MAX. Chúng tôi hiểu rằng các cơ quan quy định hàng không và các khách hàng đã có những quyết định mà họ cho rằng phù hợp nhất với thị trường của mình. Một lưu ý cũng quan trọng là thời điểm này Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) vẫn chưa có bất cứ chỉ đạo hành động gì, và dựa vào các thông hiện hiện có, chúng tôi không có bất cứ căn cứ gì để ban hành hướng dẫn mới với các nhà điều hành”, đài CNN (Mỹ) dẫn tuyên bố của Boeing ngày 12-3.
Boeing đến lúc này vẫn nói “không cần thiết” phải ngưng khai thác Boeing 737 MAX 8. Ảnh: CNN
Quyền Giám đốc FAA Daniel Elwell ngày 12-3 nói rằng việc rà soát của FAA với dòng máy bay MAX “cho thấy không có vấn đề gì về hệ thống hoạt động và không có căn cứ gì để hạ cánh loại máy bay này”. Ông Elwell nói thêm rằng không có nhà chức trách hàng không dân sự nào cung cấp dữ liệu xác đáng cho FAA có thể bảo đảm cho hành động hạ cánh Boeing 737 MAX 8.
Ông Elwell cho biết FAA đang tiếp tục xem xét vụ tai nạn thứ hai và sẽ có “hành động thích hợp ngay lập tức” nếu “nhận diện có bất kỳ vấn đề nào ảnh hưởng đến khả năng bay” của loại máy bay này.
Cần nhắc lại là trước khi vụ tai nạn thứ hai xảy ra, cả FAA và Boeing đều thừa nhận nâng cấp phần mềm sẽ giúp các phi công kiểm soát máy bay tốt hơn trong trường hợp có vấn đề xảy ra với hệ thống an toàn của máy bay. Kế hoạch này dự kiến sẽ được thực hiện vào tháng 4 năm nay.
Vì tiền bạc?
Lý do nào Boeing cương quyết không ngưng khai thác 737 MAX 8? Theo nhiều nhà phân tích, đó là vấn đề tiền bạc.
737 MAX là dòng máy bay quan trọng nhất của Boeing. Tổn thất khi phải hạ cánh toàn bộ máy bay Boeing 737 MAX 8 có thể nằm trong khoảng 1-5 tỉ USD, theo ước tính của công ty tư vấn tài chính Melius Research và công ty dịch vụ tài chính Jefferies (Mỹ). Cả hai công ty này đều đưa ra ước tính dựa vào giả thuyết toàn bộ máy bay Boeing 737 MAX 8 hạ cánh trong ba tháng.
Tổn thất khi phải hạ cánh toàn bộ máy bay Boeing 737 MAX 8 trong ba tháng có thể nằm trong khoảng 1-5 tỉ USD. Ảnh: CNN
Boeing không thể chịu nổi tổn thất này. Năm ngoái Boeing công bố doanh thu kỷ lục 101 tỉ USD và 10,6 tỉ USD lợi nhuận. Dự báo phát triển của Boeing năm nay còn cao hơn. Nhưng cổ phiếu của Boeing đã rơi 11% trong tuần này.
Thực ra trước đây Boeing đã từng hạ cánh toàn bộ một dòng máy bay của mình. Hồi năm 2013, Boeing đã yêu cầu các hãng hàng không ngừng khai thác dòng máy bay 787 Dreamliner vì hệ thống pin của máy bay bắt lửa.
Vào thời điểm đó, chỉ có 50 chiếc 787 Dreamliner hoạt động, vì thế tổn thất với Boeing nhỏ hơn lúc này nhiều, theo tính toán của hai công ty.
Hơn nữa cần nhớ là trong vụ 787 Dreamliner, Boeing thậm chí cũng đã không cho ngừng khai thác dòng máy bay này trong thời gian tìm giải pháp giải quyết vấn đề.
Boeing sẽ mất kiểm soát rất nhanh
Nhiều chuyên gia hàng không không đồng ý với quyết định của Boeing.
“Không hạ cánh các máy bay đặt Boeing vào một trạng thái rất tồi tệ. Nếu Boeing quyết định hạ cánh hơn 300 chiếc 737 MAX 8 đang hoạt động trên toàn cầu và ngưng chuyển giao các máy bay mới thì công ty sẽ kiểm soát tốt hơn tình huống mà đang vượt khỏi tầm kiểm soát rất nhanh”, theo nhà phân tích hàng không Mary Schiavo từng là tổng thanh tra tại Bộ Giao thông Mỹ và hiện là một cây bút của CNN.
“Các hãng hàng không và các nước trên khắp thế giới đang cho rằng điều này thật khó coi”, bà Schiavo nói thêm.
Hiện trường tai nạn của chiếc Boeing 737 MAX 8 thứ hai. Nhiều chuyên gia hàng không không đồng ý với quyết định của Boeing tiếp tục bay 737 MAX 8. Ảnh: CNN
Theo nhiều chuyên gia, không thể phủ nhận Boeing càng kéo dài thời gian, áp lực lên Boeing và lên cả FAA sẽ càng lớn.
“Thời điểm tốt nhất để quyết định hạ cánh là ngay lập tức sau khi tai nạn thứ hai xảy ra. Tôi nghĩ lúc này họ đang lo lắng nếu quyết định hạ cánh thì sẽ bị xem là dao động quan điểm rằng dòng máy bay này an toàn. Tôi không nghĩ họ có thể thắng được, dù bằng cách nào”, chuyên gia Nick Wyatt tại công ty phân tích và cung ứng giải pháp GlobalData (Anh).
