Nạn nhân của tín dụng đen ngoài các con bạc, đề đóm còn là những người buôn gánh bán bưng gặp lúc mưa bão ế ẩm, hay người lao động tay chân việc làm bấp bênh, bữa có bữa không..., khi gặp chuyện khó khăn, đau ốm không thể vay ngân hàng vì gặp nhiều thủ tục thẩm định, xét duyệt chờ đợi nhiêu khê trong khi cần tiền gấp... Thế là phải bấm bụng vay nóng để trang trải cấp kỳ, hy vọng ít hôm sẽ bán buôn kiếm đồng lãi hoặc đi làm trả nợ. Nhưng không kiếm được tiền trả nợ, lãi mẹ đẻ lãi con cộng với nợ gốc chồng chất.
Nguy cơ mất nhà
Bà Tư “cơm tấm” đang ở thuê trong dãy nhà gần bờ kênh sau nhà tôi là người bị xiết nhà vì vay nóng tín dụng đen để lo cho chồng nằm bệnh. Vừa rồi tôi ghé quán bà, bà Tư hỏi tôi về vụ đại án ngân hàng mà hai sếp chóp bu bị tử hình và chung thân. Bà nói: “sao người ta vay cả trăm, cả ngàn tỉ dễ dàng vậy, còn tui hồi đó chỉ vay hai chục triệu, có cầm giấy tờ nhà cũng không được”. Giọng bà ngậm ngùi: “Nếu hồi đó ngân hàng cho tui vay chắc tui không bị mất nhà!...”. Rồi bà kể nhà bà trước kia ở Khánh Hội, quận 4. Nhà nhỏ trong hẻm nhưng có sổ hồng đàng hoàng. Chồng bà làm công nhân ở cảng. Mấy năm trước ông bị ho ra máu, đưa vô BV Phạm Ngọc Thạch nằm mất mấy tháng, bà phải nghỉ bán vô bệnh viện lo nuôi chồng, ít tiền dành dụm cạn dần. Thằng con trai làm công nhân đã có vợ con ra riêng, góp được mỗi lần năm, bảy trăm ngàn phụ mẹ lo cho cha nhưng chẳng thấm tháp gì. Bà Tư cầm cái sổ hồng nhà đến ngân hàng xin vay vài chục triệu đồng, hy vọng chồng lành bệnh sẽ cố làm trả nợ. Cán bộ tín dụng yêu cầu bà kê khai nguồn thu nhập để trả nợ. Bà làm gì có nguồn thu nhập nào nên ngân hàng từ chối cho vay. Bệnh viện ra toa không tiền mua thuốc, bà quýnh quáng cầm sổ hồng vay tín dụng đen 20 triệu, do là “chỗ quen biết” nên lãi chỉ 10%/tháng! Ông chồng chuyển sang BV Ung bướu, bà lại vay thêm mấy lần để lo xạ trị, hóa trị cho ông nhưng được bốn tháng thì ông mất. Làm đám tang cho ông cũng phải vay. Sau đám ma, tính sơ sơ cả vốn vay lẫn lãi mẹ đẻ lãi con, tổng cộng hơn 200 triệu! Bà Tư phải ngậm ngùi giao lại căn nhà 24 m2 trị giá 240 triệu, lấy thêm được mấy chục triệu làm vốn mở quán cơm tấm, thuê phòng trọ ở!
Dại dột vay tín dụng đen có ngày mất... vợ!
Thằng rể của ông bạn tôi gia cảnh cũng không đến nỗi nào. Sau khi kết hôn, tiền mừng đám cưới cha mẹ cho vợ chồng giữ hết, cha mẹ hai bên còn cho thêm để mua một căn hộ nhỏ trong một chung cư ở Bình Tân, gần Khu công nghiệp Tân Bình tiện cho cả vợ chồng đi làm. Vợ làm công nhân, chồng làm bảo vệ xí nghiệp, đời sống vợ chồng ổn định, hạnh phúc. Anh chồng làm bảo vệ nhiều thời gian ngồi không, “nhàn cư vi bất thiện”, sinh tật cá độ bóng đá. Ban đầu cá chầu nhậu, rồi năm, bảy trăm ngàn, rồi cay cú bạc triệu mà hầu hết là thua. Anh chồng lén vợ cầm giấy tờ nhà đi vay ngân hàng chơi tiếp nhưng ngân hàng yêu cầu cả vợ chồng cùng ký giấy vay. Không vay được ngân hàng nhưng quá cay cú ăn thua, chàng bèn vay nóng xã hội đen - dĩ nhiên với lãi suất khủng, từ 10% đến 20%/tháng! Vay đến cả chục triệu, không trả được, bị xiết xe máy nhưng về nói dóc vợ là bị cướp. Một lần nói dối trót lọt, rồi tiếp tục vay cá độ tiếp, bọn xã hội đen đến nhà đe dọa, chàng hoảng sợ bỏ làm trốn về quê, tội nghiệp cô vợ phải bán hết vòng vàng tư trang cha mẹ cho ngày cưới trả nợ thay chồng. Giấy nợ vay hơn 20 triệu nhưng chỉ ba tháng mà chúng tính cả vốn vay lẫn lãi lên gần 40 triệu! Cô vợ trả nợ xong kêu người cho thuê nhà, ký hợp đồng nguyên năm, rồi dọn đồ về nhà cha mẹ ở. Anh chồng nghe vợ trả nợ xong trở về năn nỉ ỉ ôi cách gì cô vợ vẫn kiên quyết ly thân, mặc lời khuyên của cha mẹ hai bên! Ông bạn tôi kể xong ngao ngán lắc đầu.
