Chỉ sau 25 ngày đường dây tiếp nhận thông tin tố cáo tham nhũng (do Cục Chống tham nhũng đảm nhiệm) đã nhận được 329 cuộc gọi đến từ 27 địa phương, 12 bộ ngành, ở các lĩnh vực khác nhau, nổi lên nhiều nhất là đất đai, khoáng sản. Tiếp theo là ngành thuế, ngân hàng, tài chính, công tác cán bộ… Trong số đó, có khoảng 15%, tức là có khoảng 50 trường hợp, có cơ sở dấu hiệu tham nhũng, tiêu cực bị đưa vào diện xử lý.
Tại Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm thi hành Luật Phòng, chống tham nhũng ngày 12-7, tổng Thanh tra Chính phủ thừa nhận rằng tình trạng lợi dụng truyền thống văn hóa về tặng quà, cảm ơn để biếu xén, đưa hối lộ vì động cơ vụ lợi còn khá phổ biến… Thế nhưng báo cáo của cơ quan này cho hay từ năm 2006 đến 2015, có 879 cán bộ, công chức nộp lại quà tặng với tổng giá trị 3,3 tỉ đồng, có 10 trường hợp vi phạm được phát hiện, xử lý.
Sự tương phản đậm nét nói trên tại một thời điểm là tết Nguyên đán so với con số 10 năm về các trường hợp bị xử lý vì nhận quà tặng có dấu hiệu tham nhũng, tiêu cực… khiến dư luận không khỏi bất bình.
Năm 2007, Thủ tướng ra Quyết định 64 về quy chế tặng quà, nhận quà và nộp lại quà tặng của cơ quan, tổ chức, đơn vị có sử dụng ngân sách nhà nước. Theo đó, nghiêm cấm các cơ quan, đơn vị, cán bộ, công chức, viên chức nhận quà tặng, nhận thay người khác hoặc nhận qua các cơ quan, đơn vị, cá nhân khác. Cơ quan, đơn vị khi nhận được quà tặng không đúng quy định phải giao lại cho bộ phận chịu trách nhiệm quản lý quà tặng của cơ quan để xử lý theo quy định.
Nói gì thì nói, đã có lệnh thì phải chấp hành! Cho nên con số 10 năm, 10 vụ vi phạm về quà tặng được xử lý, phát hiện là con số thật khó có thể chấp nhận.
Trong khi vấn đề tự giác, đạo đức của cán bộ, công chức đang được hy vọng là điểm tựa cho vấn nạn này thì một đơn vị như ĐH FPT mỗi dịp tết Nguyên đán đều ra một quy định rất công khai, truyền thông ra cả ngoài xã hội: Cấm nhân viên tặng quà sếp! Quy định này được báo chí coi là “sốc” nhưng mang lại niềm vui cho hàng trăm cán bộ, nhân viên của đại học tư thục này.
Phải chăng chỉ khi nào những lệnh cấm được thực thi một cách nghiêm minh, kết hợp với đạo đức công chức và một nền hành chính minh bạch, vấn nạn quà biếu, quà tặng mới không cần đặt ra?
