Báo Japan Times ngày 14-5 dẫn nguồn tin từ chính phủ Nhật cho biết như trên.
Tháng trước, hội nghị bộ trưởng Ngoại giao G7 ở Hiroshima đã đưa ra tuyên bố chung kêu gọi mọi quốc gia tiếp tục giải quyết tranh chấp hàng hải bằng phương thức hòa bình, phù hợp luật pháp quốc tế và thực hiện đầy đủ mọi phán quyết của tòa án có thẩm quyền.
Nguồn tin nêu trên tiết lộ nội dung chủ yếu trong tuyên bố chung của hội nghị bộ trưởng Ngoại giao G7 sẽ được nêu trong dự thảo tuyên bố chung của hội nghị thượng đỉnh G7 sắp tới.
Báo China Daily của Trung Quốc ghi nhận trước thềm hội nghị thượng đỉnh G7, Nhật đã gia tăng nỗ lực can thiệp vào biển Đông. Báo nêu bằng chứng hiển nhiên là chuyến công du vừa qua của Thủ tướng Shinzo Abe và Bộ trưởng Ngoại giao Fumio Kishida đến châu Âu và Đông Nam Á. Trong hội đàm với các nhà lãnh đạo của Ý, Pháp, Bỉ, Đức và Anh, Thủ tướng Shinzo Abe không bao giờ quên đề cập đến biển Đông.
Trong khi đó, Bộ trưởng Fumio Kishida tìm kiếm ủng hộ từ ASEAN. Phát biểu tại Bangkok hôm 2-5, ông nói đến pháp quyền là trên hết và an ninh hàng hải ở biển Đông, đồng thời kêu gọi nhanh chóng thiết lập bộ quy tắc ứng xử trên biển Đông. Ông nhấn mạnh điều quan trọng là ASEAN phải đoàn kết để đối phó với hành động hung hăng của Trung Quốc ở biển Đông. Tại Lào, ông trao đổi với Thủ tướng Thongloun Sisoulith rằng Nhật mong muốn hợp tác chặt chẽ hơn với Lào để giảm căng thẳng ở biển Đông.
Báo China Dailyghi nhận trong các chuyến đi, hai ông Shinzo Abe và Fumio Kishida đều nêu quan tâm lớn đến vấn đề an ninh nhằm kiềm chế Trung Quốc. Báo khẳng định Nhật đang triển khai chiến dịch chống Trung Quốc và Nhật đang mở rộng quan hệ đối tác và xây dựng liên minh ở Đông Nam Á nhằm lập “trục xoay hàng hải” ở Đông Nam Á. Báo chỉ trích giống như Mỹ, Nhật tận dụng căng thẳng ở biển Đông để tìm kiếm lợi ích kinh tế và chiến lược riêng.
Hồi đầu năm, Bộ Quốc phòng Nhật thông báo Nhật sẽ thay đổi lộ trình các chuyến bay quân sự trở về từ hoạt động chống cướp biển ở vùng Sừng châu Phi. Thay vì tiếp nhiên liệu tại Singapore và Thái Lan, hai máy bay tuần tra biển và chống tàu ngầm P-3 Orion của Nhật sẽ hạ cánh ở những nơi như Việt Nam, Malaysia và Philippines. Ngoài ra, Nhật cũng gia tăng số cuộc tập trận chung hai bên và ba bên, tuần tra và thăm cảng với các nước có biển ở Đông Nam Á.
Báo China Dailycho rằng đây là một phần trong kế hoạch thiết lập sự hiện diện lâu dài hơn của Nhật trong khu vực. Báo nhận định năm nguyên tắc của học thuyết mới được Thủ tướng Nhật Shinzo Abe nêu lên hồi tháng 1-2013 ngầm nhắm đến Trung Quốc và là dấu hiệu của trò chơi địa-chính trị mà Nhật muốn tham gia ở Đông Nam Á.
