Tổng thư ký Hideyuki Ban, Trung tâm Thông tin hạt nhân công dân (CNIC), chia sẻ những quan điểm của ông về những dự án về hạt nhân của Nhật Bản. Cơ quan Quản lý và Giải giáp vũ khí (CACDA) Trung Quốc gần đây đã lên tiếng về mối lo ngại Nhật có thể phát triển vũ khí hạt nhân trong tương lai gần.
Nhật có những kho dự trữ với lượng plutonium lên tới 10 tấn, trong khi nước này cũng có 37 tấn plutonium dự trữ ở nước ngoài. James M.Acton, nhà khoa học người Anh, cho biết: “Nhật là nước không sản xuất vũ khí hạt nhân duy nhất nhưng lại dự trữ nguồn plutonium từ các phản ứng hạt nhân để sản xuất ra nhiều nguyên liệu hơn”.
“Plutonium có thể sử dụng trực tiếp để sản xuất vũ khí hạt nhân nên Nhật cam kết chỉ duy trì lượng plutonium sản xuất ra không vượt quá lượng tiêu thụ. Đang có một điều đáng lo ngại là liệu Nhật có đang làm trái lại với những cam kết này hay không.”
Việc dự trữ quá nhiều plutonium và các kỹ thuật hiện đại làm dấy lên một mối lo ngại liệu Nhật Bản có trở thành một quốc gia sản xuất vũ khí hạt nhân trong tương lai? (Nguồn: Internet)
Hideyuki Ban cho biết đây thực sự là một vấn đề đáng quan tâm. Tuy nhiên, theo quan điểm của ông, như vậy là quá sớm để có thể kết tội Nhật Bản sản xuất vũ khí hạt nhân. Rất khó khăn để có thể phát triển sức mạnh hạt nhân khi mà Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế có thể can thiệp và kiểm soát quy trình.
Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh Nhật Bản có thừa kỹ thuật và lượng plutonium dự trữ đủ để sản xuất bom nguyên tử. Theo các chuyên gia, việc Nhật hội đủ các kỹ thuật thiết yếu và nguồn nguyên liệu cần thiết để sản xuất vũ khí hạt nhân làm dấy lên mối lo ngại đối với các thế lực thù địch.
Làm thế nào mà Nhật có thể dự trữ một khối lượng lớn plutonium như vậy? Vấn đề này được quan tâm kể từ năm 1993, khi mà plutonium được vận chuyển từ Pháp sang Nhật. Điều này làm dấy lên một điều đáng lo ngại liệu dự trữ plutonium có nguy hiểm không và mục đích là để làm gì.
Điều này đã thúc đẩy chính quyền Nhật Bản giải trình chính thức tại sao plutonium lại được dự trữ quá nhiều như vậy khi mà mục đích sử dụng chúng lại chưa được công bố rõ ràng. Hơn hai thế kỷ qua, Nhật Bản đã dự trữ hơn 47 tấn plutonium. Một trong những lý do là để tái sử dụng lại các nguyên liệu phản ứng.
Ban đầu, Nhật Bản dự tính sẽ sử dụng lượng plutonium này ở lò phản ứng hạt nhân. Tuy nhiên, việc xây dựng chưa được tiến hành. Các nhà khoa học Nhật Bản đã phát triển lò hạt nhân Monju, tuy nhiên sau vụ động đất năm 1995, công việc tại đây đã bị đình trệ.
Việc sử dụng plutonium cho các lò phản ứng hạt nhân cũng gặp phải sự chống đối dữ dội từ công dân Nhật Bản. Năm 2009, tức 10 năm sau, Nhật Bản xây dựng lò phản ứng hỗn hợp oxide.
Năm 2010, trạm năng lượng hạt nhân thứ hai sử dụng hỗn hợp oxide được xây dựng. Tuy nhiên, mọi hoạt động của các dự án này phải dừng lại sau thảm họa tại Fukushima.
Trong khi lượng plutonium dự trữ ngày càng tăng lên nhưng chính quyền Nhật Bản vẫn không ngừng sản xuất chúng. Hideyuki Ban nhấn mạnh việc sản xuất này đã làm “cung vượt cầu” quá mức.
Theo các chuyên gia, chương trình tái sử dụng plutonium đã rơi vào bế tắc sau khi xảy ra thảm họa Fukushima.
