Nếu bạn đã từng yêu, bạn sẽ biết rằng tình yêu có thể có cảm giác gần giống như một cơn nghiện. Nhưng đây là một cơn “nghiện” tích cực, có vai trò duy trì nòi giống loài người. Tình yêu là phương thức gắn kết hai con người lại với nhau, khuyến khích sinh sản và đề cao giá trị gia đình, cùng nuôi dạy con cái.
Điều gì làm cho chúng ta biết yêu?
Mỗi người đều có một hình mẫu người yêu lý tưởng trong tâm trí mình. Hình mẫu này được tạo nên từ các yếu tố:
Ngoại hình: Một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng con người có xu hướng tìm kiếm bạn đời có ngoại hình tương tự bố mẹ mình, hoặc trong một vài trường hợp là giống chính bản thân họ.
Nhà tâm lý học David Perret đã tiến hành một cuộc thí nghiêm như sau: Ông chụp hình của một người và dùng công nghệ chỉnh sửa ảnh để thay đổi thành khuôn mặt của một người khác phái. Sau đó, ông trộn lẫn tấm này vào cùng với những tấm ảnh khác, yêu cầu người tham gia chọn một tấm hình mà người đó cho là hấp dẫn họ nhất. Những người tham gia hầu như không nhận ra khuôn mặt được chỉnh sửa thành khác giới của mình và đa số đều chọn tấm ảnh đó.
Tính cách: Giống như ngoại hình, các nghiên cứu chỉ ra rằng con người có xu hướng bị thu hút bởi những người có đặc điểm tính cách tương tự cha mẹ họ.
Pheromone: Ở động vật, pheromone là mùi hương đặc biệt, được tìm thấy trong nước tiểu hoặc tuyến mồ hôi, giúp con vật ngửi mùi bạn tình để chọn ra con có hệ thông miễn dịch tương đối khác so với bản thân, nhằm duy trì lứa con sau khoẻ mạnh. Chất kích thích này ở con người được phát hiện ra muộn hơn, ở trong tuyến mồ hôi.
Để kiểm chứng, nhà khoa học Claus Wedekind (Thuỵ Sĩ) đã tiến hành một cuộc nghiên cứu, trong đó ông cho một nhóm phụ nữ ngửi mùi áo thun của những người đàn ông giấu mặt. Kết quả, trong hầu hết các trường hợp, những người phụ nữ đều chọn chiếc áo của người đàn ông có hệ thống miễn dịch khá khác biệt so với bản thân họ.
Vậy các chất hoá học của tình yêu còn lại là gì?
Ngoài estrogen và progesterone, có rất nhiều chất hoá học khác tham gia vào quá trình hình thành tình yêu của bạn. Đó là những chất làm cho nhịp tim đập nhanh, lòng bàn tay ướt đẫm và da ửng hồng mà ta hay gặp ở những người đang yêu. Những chất này bao gồm:
Dopamine: Dopamine là chất làm cho bạn cảm thấy hạnh phúc. Chụp ảnh cộng hưởng từ chức năng (fMRI) ở những người đang yêu cho thấy có sự tăng lưu lượng máu trong các khu vực của não với nồng độ dopamine cao – chất liên kết với các vùng hưng phấn, ham muốn và nghiện.
Norepinephrine: Dopamine cũng có liên kết với norepinephrine – một hormone tương tự như adrenaline, tạo cho bạn cảm giác hưng phấn. Norepinephrine cũng làm tăng sự tập trung, trí nhớ ngắn hạn, sự hiếu động và chứng mất ngủ. Những yếu tố này lý giải tại sao các cặp đôi đang yêu lại tập trung tất cả sự chú ý của họ vào nhau và hiếm khi nghĩ về bất cứ điều gì khác.
Oxytocin: Oxytocin là hormone tiết ra khi hai người có một tình cảm đặc biệt, và chúng giúp gắn kết hai người lại với nhau. Oxytocin cũng là chất gắn kết giữa người mẹ và thai nhi.
Vasopressin: Hay còn có tên gọi khác là atidiuretic hormone. Đây là loại hormone có liên kết với tình yêu lâu năm.Người ta cho rằng oxytocin và vasopressin có ảnh hưởng đến dopamine và norepinephrine trong não. Đó cũng chính là lý do tình yêu thường phai nhạt đi khi ràng buộc gia tăng.
Endorphins: Thuốc giảm đau tự nhiên của cơ thể, tạo cảm giác hạnh phúc và thanh thản. Đây là chất xuất hiện khi có những tiếp xúc vật lý, tuy nhiên nó cũng đóng vai trò trong các mối quan hệ lâu dài.
Tình yêu cũng được cho là có mối liên quan đến sự tụt giảm cortisol – một loại hormone stress.
