Trước đây, do anh rể tôi có vợ bé nên chị tôi và cháu về nhà mẹ tôi ở. Hai năm sau thì chị ấy bị bệnh mất. Gia đình tôi vẫn tiếp tục nuôi cháu gái từ đó cho đến nay. Hiện giờ, bé đang đi học mẫu giáo thì anh rể tôi đòi con. Chúng không đồng ý vì anh rể đã có vợ mới. Trường hợp này mẹ tôi (bà ngoại bé) đã nuôi bé lâu nay giờ có quyền tiếp tục nuôi bé nữa hay không?
Tuyet Ly (lylytuyet_xuan2013@gmail.com)
Luật sư TRẦN CÔNG LY TAO, Trưởng Văn phòng Luật sư Trần Công Ly Tao (TP.HCM), trả lời: Theo quy định tại Điều 71 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2013, thì quyền và nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng con cái trước tiên thuộc về cha, mẹ của cháu, cụ thể như sau:
- Cha, mẹ có nghĩa vụ và quyền ngang nhau, cùng nhau chăm sóc, nuôi dưỡng con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.
- Con có nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, đặc biệt khi cha mẹ mất năng lực hành vi dân sự, ốm đau, già yếu, khuyết tật; trường hợp gia đình có nhiều con thì các con phải cùng nhau chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ.
Do đó, khi mẹ cháu bé mất, nếu cha của bé không thuộc trường hợp bị hạn chế quyền đối với con chưa thanh niên theo quy định tại Bộ luật Dân sự như bị kết án về một trong các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con với lỗi cố ý hoặc có hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con; có lối sống đồi trụy; xúi giục, ép buộc con làm những việc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội... thì đương nhiên cha của bé là người có quyền và nghĩa vụ trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng bé theo pháp luật. Còn việc cha của bé lấy vợ mới cũng không làm mất đi quyền được nuôi dưỡng con. Ông, bà ngoại của bé sẽ đương nhiên có quyền và nghĩa vụ nuôi dưỡng cháu bé khi cả cha, mẹ cháu đều qua đời mà không có anh chị em có thể nuôi dưỡng.
Như vậy, nếu không thuộc trường hợp bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên thì cha của cháu là người có quyền và nghĩa vụ nuôi dưỡng con mình chứ không phải là mẹ bạn. Mẹ bạn chỉ được quyền nuôi dưỡng bé khi cha của bé đồng ý.
