Đó là báo cáo về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh - PCI năm 2012, báo cáo nghiên cứu của Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng về mối quan hệ không bình thường giữa quan chức với DN để trục lợi và báo cáo Chỉ số Hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh - PAPI năm 2012. Tuy nghiên cứu ở ba góc độ khác nhau nhưng cả ba khảo sát này lại đưa ra một vấn đề đáng lưu ý, đó là tình trạng thỏa hiệp với tham nhũng.
Ở cấp độ thấp, thực trạng tham nhũng vặt đã được nhóm nghiên cứu chỉ số PAPI chỉ ra thông qua các khoản lót tay trong một số lĩnh vực bức thiết với người dân: y tế, giáo dục, thủ tục nhà đất. Trong khi tham nhũng vặt gia tăng và trở nên phổ biến thì người dân lại e ngại với việc tố cáo tham nhũng và chọn giải pháp “sống chung với tham nhũng”.
Về phía DN, tham nhũng cũng không loại trừ. Khảo sát chỉ số PCI mới đây cho thấy tham nhũng trong đấu thầu công lại tăng lên qua các năm. Phần lớn DN sẵn sàng trả hoa hồng cho cán bộ có liên quan để giành được hợp đồng với cơ quan nhà nước. Rõ ràng vấn đề này đã được PCI các năm trước chỉ ra nhưng lại không được cải thiện mà còn có chiều hướng gia tăng. Điều này cho thấy DN đang chấp nhận và thỏa hiệp với tham nhũng để được việc của mình hơn là nói không với tham nhũng mà việc của mình lại không thành.
Đáng chú ý có lẽ là tình trạng DN “đi đêm” với quan chức tạo ra các nhóm thân hữu để cùng nhau chia sẻ lợi ích trong khảo sát của Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng mới đây. Ở đây, DN không phải bất đắc dĩ mới chịu sống chung với tham nhũng để được việc như hai trường hợp trên mà là sự thỏa hiệp có chủ đích, có tính toán của một nhóm lợi ích, một sự hợp tác đôi bên cùng có lợi.
Khi sức chịu đựng của người dân và DN với các khoản bôi trơn gia tăng, khi tham nhũng vặt được xem là chuyện bình thường trong xã hội và khi tham nhũng đang len lỏi vào cả chính sách, làm méo mó chính sách thì việc chống tham nhũng cần phải có những giải pháp quyết liệt hơn bao giờ hết. Bởi mối nguy khi tham nhũng được thỏa hiệp nhiều khi không tính hết được bởi những thiệt hại bằng tiền!
THU HẰNG
