Ngày 25-4, Bộ Y tế và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam đã công bố "Báo cáo Khảo sát hành vi sức khỏe học sinh toàn cầu tại Việt Nam năm 2019".
Đây là cuộc khảo sát lần thứ 2 được tổ chức tại Việt Nam với mục đích cung cấp số liệu, bằng chứng để đánh giá những thực trạng, yếu tố nguy cơ có liên quan đến hành vi mắc các bệnh lý không lây nhiễm và bệnh lây nhiễm ở lứa tuổi học sinh. Từ đó thống nhất việc xây dựng chính sách trong phòng, chống các bệnh không lây nhiễm ở lứa tuổi này (nhất là các yếu tố hành vi liên quan đến chế độ ăn uống, vệ sinh cá nhân, phòng chống dịch bệnh, sử dụng thuốc lá, rượu bia, tai nạn thương tích, sức khoẻ tâm thần…).
Theo TS Kidong Park, Trưởng đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam, cuộc khảo sát triển khai tại 21 tỉnh với hơn 7.700 học sinh tham gia, cung cấp số liệu về yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh không lây nhiễm cũng như các bệnh khác. Số học sinh tham gia khảo sát đều từ lớp 8-12 (tương ứng trẻ 13-17 tuổi) của 81 trường.
So sánh 2 cuộc khảo sát cho thấy có nhiều tiến bộ trong một số lĩnh vực, một số chỉ số cải thiện rõ như tỷ lệ nhẹ cân giảm một nửa, tỷ lệ học sinh sử dụng rượu bia, chất kích thích, thuốc lá giảm…
Học sinh đã tăng cường hoạt động thể chất. Trong đó, tỷ lệ vận động 60 phút/ngày, 5 ngày trong tuần đã tăng từ 20,5% lên 21,7%.
Nhưng tỷ lệ học sinh bị thừa cân, béo phì có xu hướng tăng lên, tỷ lệ thừa cân tăng gấp đôi. Một số hành vi nguy cơ như uống nước ngọt có ga, ăn thức ăn nhanh đều tăng lên. Trong đó, tỷ lệ ăn thức ăn nhanh ít nhất 1 lần trong tuần tăng từ 30,2% lên 54,1%.
Có 2,6% học sinh sử dụng thuốc lá điện tử; riêng ở Hà Nội và TP.HCM tỷ lệ này lên đến 7,9%.
Đáng lưu ý, thông tin từ nhóm nghiên cứu cho thấy tỷ lệ quan hệ tình dục trong học sinh giảm nhẹ, nhưng tỷ lệ quan hệ tình dục trước 14 tuổi tăng gấp 2 lần, từ 1,45% (năm 2013), tăng lên 3,51% (năm 2019).
Thông tin tại buổi công bố, PGS.TS Trần Thị Tuyết Hạnh, Trường Đại học Y tế công cộng, về sức khỏe tâm thần, cho hay có 13% trẻ cảm thấy cô đơn hầu hết thời gian hoặc luôn luôn cô đơn. Gần 7% thường xuyên cảm thấy lo lắng.
Đặc biệt, tỷ lệ trẻ nghiêm túc xem xét việc tự tử trong 12 tháng qua 2 lần khảo sát có giảm nhẹ, nhưng trong số 6-7 trẻ thì vẫn còn một trẻ nghiêm túc nghĩ đến việc tự tử một năm qua.
Chuyên gia cũng thông tin, tỷ lệ cha mẹ, người giám hộ hiểu các vấn đề lo lắng của con là chưa đến 30%. Tỷ lệ cha mẹ, người giám hộ biết trẻ đang làm gì trong thời gian rảnh rỗi cũng chỉ khoảng 40%. Phụ huynh cần nỗ lực hơn nữa để đồng hành cùng trẻ để biết con đang lo lắng gì, có vấn đề gì.
