Công ty CP Vinacafé Biên Hòa, thành viên của Tập đoàn Masan và Công ty CP Phân bón Bình Điền đã ký thỏa thuận hợp tác chiến lược trong Chương trình Hỗ trợ phát triển cà phê Buôn Ma Thuột(ảnh). Theo đó, hai bên sẽ cùng đơn vị quản lý là Sở NN&PTNT tỉnh Đắk Lắk, Trung tâm Khuyến nông sẽ tiến hành các bước khảo sát, đánh giá, xây dựng vùng sản xuất cà phê chất lượng theo chuỗi và năng suất cao tại xã Ea Tu, TP Buôn Ma Thuột.
Khắc phục khó khăn
Cách đây 10 năm, cây cà phê đã mang lại cuộc sống ấm no cho hàng triệu nông dân. Song những năm gần đây, năng suất và chất lượng hạt cà phê suy giảm dẫn đến giá trị hạt cà phê không tương xứng với công sức mà người nông dân bỏ ra. Trong đó có những nguyên do chính sau:
Thực hiện tái canh:
Qua thời gian sinh trưởng, tỉ lệ cây cà phê ở Đắk Lắk ngày càng già cỗi. Theo số liệu điều tra của Sở NN&PTNT tỉnh Đắk Lắk, cà phê trên 20 năm tuổi chiếm 23,5% diện tích, từ 15 đến 20 tuổi chiếm 34,9% diện tích. Chiếm 92,79% chủ yếu vẫn là các giống thực sinh cũ, chất lượng kém, không thể thích ứng với diễn biến khắc nghiệt của biến đổi khí hậu và dịch bệnh. Điều này làm ảnh hưởng trầm trọng đến năng suất thu hoạch cà phê. Việc thực hiện tái canh cũng gặp nhiều trở ngại, chủ yếu do người nông dân thiếu vốn, thiếu kiến thức về kỹ thuật tái canh…
Đất trồng:
Biến đổi khí hậu, thâm canh, chạy theo lợi nhuận, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật chưa hợp lý... đã khiến đất trồng cà phê tại Đắk Lắk ngày càng xuống cấp, thoái hóa trầm trọng. Trong khi đó, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật về sử dụng phân bón, kỹ thuật bón phân không đúng đã ảnh hưởng nhiều đến độ phì nhiêu của đất…
Kỹ thuật thu hoạch và chế biến:
Một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến mất sản lượng và giảm chất lượng sau thu hoạch cà phê là thói quen thu hoạch hạt xanh, chín lẫn lộn. Cũng theo số liệu điều tra của Sở NN&PTNT Đắk Lắk, tỉ lệ quả chín của sản phẩm thu hoạch đạt yêu cầu kỹ thuật chỉ chiếm 2%. Còn lại phần lớn có tỉ lệ quả chín từ 70%-90%, chiếm 58%. Ngoài ra, kỹ thuật sơ chế, phơi sấy, bảo quản hạt cà phê thu hoạch của người trồng cà phê còn non kém dẫn đến chất lượng hạt nát vụn, ẩm mốc.
Ổn định năng suất, chất lượng
Với những khó khăn trên, chương trình Hỗ trợ phát triển cà phê Buôn Ma Thuột sẽ khắc phục những khó khăn mà người nông dân đang phải đối mặt. Chiến lược xuyên suốt là đặt yếu tố con người làm trọng tâm, hướng đến lợi ích lâu dài của người nông dân. Từ đó tạo đà phát triển bền vững, cải thiện được đời sống của người nông dân, góp phần nâng cao vị thế cà phê Việt trên bản đồ cà phê thế giới. Hơn nữa, thỏa thuận hợp tác còn thể hiện sự chung tay giữa nhà nước, nhà nông, nhà khoa học và nhà doanh nghiệp. Các bên cùng nhau thiết lập nền tảng chung cho mục tiêu nâng tầm cà phê Buôn Ma Thuột. Chương trình sẽ đưa các tiến bộ khoa học kỹ thuật xây dựng thí điểm các mô hình sản xuất cà phê chất lượng, gom các hộ đang canh tác nhỏ lẻ thành một vùng canh tác tập trung, nâng cao năng suất cho các thôn, buôn tại Êa Tu, Buôn Ma Thuột.
Ông Phạm Quang Vũ, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Vinacafé Biên Hòa, cho biết “Việc công bố chương trình này là một cột mốc quan trọng của Vinacafé và Bình Điền cùng với tỉnh Đắk Lắk trong hành trình hướng đến mục tiêu nâng cao giá trị hạt cà phê Buôn Ma Thuột, vốn được ví như “hạt ngọc Ban Mê”, đồng thời cũng là tiền đề quan trọng cho việc xây dựng một chương trình hợp tác chiến lược toàn diện đồng bộ và dài hạn nhằm phát triển cà phê Việt Nam trong tương lai không xa”. Các hoạt động chính của chương trình được xây dựng trên nhu cầu cấp thiết, thách thức ngày càng gia tăng của ngành sản xuất và canh tác cà phê tại Đắk Lắk. Đó là chất lượng hạt cà phê, gom các hộ nông đang canh tác nhỏ lẻ trở thành một vùng canh tác tập trung theo chuẩn để ổn định năng suất chất lượng.
Ông Võ Văn Phu, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Phân bón Bình Điền, chia sẻ tuy đây mới chỉ là những bước đi đầu tiên nhưng tất cả thành viên đều thể hiện rất rõ quyết tâm thông qua những chương trình hành động cụ thể; cam kết đặt lợi ích của người nông dân lên hàng đầu; sẵn sàng đồng hành cùng những người nông dân trên chặng đường thử thách sắp tới.
