Chắc nhiều người đã từng trầm trồ về những bức ảnh thiếu nữ Chăm áo váy xanh đỏ, xếp hàng, đầu đội bình gốm, sải chân trên các triền cát giữa chói chang mặt trời xứ sa mạc.
Chắc cũng dăm chục người là "thợ nháy" từng lăn lê bò toài, nhăm nhăm máy ảnh, lựa những góc chụp đẹp để chớp lấy những khoảnh khắc của ánh sáng, dáng người...
Chắc cũng có vài người từng làm công việc set-up, stylish cho các "đội nháy" khi tới động cát Nam Cương này. Nhưng gần như tất cả chỉ nhìn những bức ảnh rồi phân tích bố cục, ánh sáng, dáng mẫu thể hiện...
Những phụ nữ Chăm đầu đội bình gốm sải chân trên triền cát. Ảnh: NÚI XANH
Tôi cũng có vài người bạn là nhiếp ảnh gia, họ khoe những bức ảnh chụp trên đồi cát Nam Cương của Ninh Thuận đã đạt giải vàng, bạc trong và ngoài nước. Nhưng phần lớn có lẽ không hiểu phía sau những trầm trồ kia thì người mẫu, linh hồn của bức ảnh là ai? Làm gì? Cả những nhọc nhằn và những điều họ không nói ra được khi làm mẫu trên cát.
Ninh Thuận, xứ sở được gọi vui là nơi “gió như phang và nắng như rang” một sáng đầu hạ. Giống như mọi lần, thường thì họ phải dậy và có mặt ở đồi cát từ sáng sớm, khi mặt trời còn chìm đâu đó phía chân trời. Tùy theo yêu cầu của "nháy" họ phải mang theo các đạo cụ như bình gốm, nhá (giống như cái vó nhỏ dùng để bắt cá đồng)...
Một buổi chụp hình trên đồi cát Ninh Cương (Ninh Thuận). Ảnh: NÚI XANH
Khi những "ray sáng" bắt đầu lóe lên là họ bắt đầu "diễn". Đi thế nào để khoe hết dáng, phải phối hợp với các mẫu khác về nhịp đi, khoảng cách, đạo cụ giơ lên hay hạ xuống. Đi lối nào trên các triền cát để các "nháy" lấy vào khuôn hình toàn dáng... phía dưới những chiếc máy ảnh chĩa lên từ nhiều góc.
- Đi lên nào!
- Đi xuống!
- Chưa được! Lên lại nào...
- Đi nhanh lên... Chậm thôi... Sao lại đi như thế??? Làm lại...
Đấy là những tiếng "gào" của đạo diễn. Còn mẫu thì cứ lặng im làm theo, làm đến khi nào nhấc chân không nổi thì ngồi phịch xuống cát rồi xin nghỉ một xíu.
Sau mỗi buổi chụp kéo dài, những người mẫu này nhận tiền công rồi tất tả trở về lo việc nhà cửa, con cái. Ảnh: NÚI XANH
Thường thì chụp khoảng trên dưới hai giờ buổi sáng hoặc chiều là kết thúc. Mẫu nhận tiền công rồi tất tả về lo những công việc thường ngày của người phụ nữ.
Nhưng nếu như vậy thôi thì không nói làm gì. Cá biệt có "đội nháy" khi set-up một đàng, đến khi ra đồi cát thì "sáng tác" ra thêm những tư thế, kiểu dáng mới theo ý mình và buộc mẫu thực hành. Những khi ấy thời gian kéo dài thêm vài tiếng đồng hồ nữa là chuyện thường, mà ngặt nỗi tiền công hiếm khi được tăng thêm.
N.K là cô gái dân tộc Chăm người làng Tuấn Tú xã Phước Hải, huyện Ninh Phước. Mặc dù còn khá trẻ, nhưng K. đã có mấy năm trải nghề đi mẫu và biểu diễn cho thợ chụp ảnh trên cát.
"Mình lúc nào cũng muốn người chụp ảnh (nhất là ở xa tới) khi về sẽ mãn nguyện vì có những khuôn hình đẹp...", người mẫu tên K. chia sẻ. Ảnh: NÚI XANH
“Mình lúc nào cũng muốn người chụp ảnh (nhất là ở xa tới) khi về sẽ mãn nguyện vì có những khuôn hình đẹp. Mặc dù thu nhập từ nghề này chỉ bằng số lẻ của mẫu ảnh chuyên nghiệp, nhưng đây chính là niềm đam mê, yêu thích, do đó mình luôn tự tìm cho mình một phong cách riêng. Mỗi lần có hợp đồng thì đều cố gắng tạo style mới cho bản thân, đúng theo ý tưởng, yêu cầu của người chụp chứ không mong muốn làm nổi bật mình trong bức ảnh. Niềm vui nhất của người mẫu ấy là người chụp ảnh mỉm cười khi xem lại bức ảnh mà họ chụp, còn họ sử dụng những bức ảnh ấy đi thi, đạt giải gì... thì chúng mình cũng vui...”, K. hào hứng tâm sự.
Tôi đã từng chứng kiến những giọt mồ hôi ướt đầm lưng áo của người mẫu đi trên đồi cát. Chứng kiến những nụ cười gượng khi họ giao tiếp với người bên cạnh. Mệt, mệt mỏi đến mức nói không nên lời, chân trần rã rượi nhấc không lên nổi.
Bạn đã từng dạo chơi, đi chụp hình cùng bạn bè ở trên những đồi cát, chắc cũng thấy mệt đấy chứ. Đi dạo chơi thì khác nhiều với đi làm mẫu, làm mẫu mệt gấp nhiều lần, bạn phải đi chân trần, phải khoác trên mình một bộ đồng phục kín bưng chứ không quần cộc áo thun. Bạn phải leo, phải chạy lên, xuống cái dốc cát nghiên 60 độ,... phải diễn theo ý người chụp ảnh, phải cười thật tươi dù đôi chân đã nặng trì và phồng rộp dưới cát nóng.
Một chút cảm thông và cần lắm thái độ ứng xử đúng mực khi tiếp xúc và làm việc với họ. Bởi đằng sau những bức hình đẹp là cả một thế giới khác với sự mệt mỏi đớn đau, với hỉ, nộ, ái, ố của nghề người mẫu nghiệp dư trên cát.
