Vay tiêu dùng bằng hình thức trả góp mới rộ lên trong khoảng vài năm trở lại đây. Hình thức này đang được cho là xu hướng trong tương lai, góp phần thúc đẩy lực cầu trên thị trường và phát triển kinh tế.
Đáp ứng nhu cầu bị bỏ quên
Trong đó, vay tiêu dùng không tài sản thế chấp chỉ mới được biết đến vài năm gần đây. Các công ty tài chính (CTTC) được cho là tiên phong và dẫn đầu thị trường phải kể đến Home Credit, HD Saison Finance, FE Credit. Như Home Credit tại Việt Nam chỉ trong sáu năm hoạt động đã phục vụ gần 3 triệu khách hàng với mạng lưới hơn 4.000 điểm dịch vụ trên cả nước.
Đối tượng cũng như cách thức cho vay tiêu dùng của CTTC rất khác so với các ngân hàng thương mại. Các CTTC thường cung cấp khoản vay dưới 100 triệu đồng và hình thức cho vay phổ biến là kết hợp với các nhà bán lẻ hàng điện máy, xe máy, đồ gia dụng để cho vay mua sản phẩm trả góp. Trong khi đó, những khoản vay nhỏ ngân hàng thường cho vay chủ yếu thông qua thẻ tín dụng hoặc thấu chi cho thẻ ATM. Tuy nhiên, để có được hạn mức thấu chi hoặc được cấp thẻ tín dụng, khách hàng cần phải chứng minh thu nhập bằng việc cung cấp giấy tờ như hợp đồng lao động, sao kê lương…
Ông Friedrich Weiss, quyền Tổng Giám đốc Home Credit Việt Nam, cho biết chúng tôi nhắm đến những khách hàng không có khả năng đáp ứng những điều kiện vay của ngân hàng. Từ đó cung cấp những khoản vay mà đại đa số người tiêu dùng Việt Nam có thu nhập dưới 6 triệu đồng có khả năng “góp” hằng tháng. Số tiền góp nhỏ, từ vài trăm ngàn đến trên dưới 1 triệu đồng; thời gian góp ngắn (6-18 tháng) và khoản góp được tính toán phù hợp với khả năng chi trả của khách hàng.
Nhân viên CTTC Home Credit đang tư vấn cho khách hàng vay. Ảnh: THU THỦY
CTTC cho vay thủ tục đơn giản
Với bộ phận người dân không thể tiếp cận vốn ngân hàng, khi có nhu cầu vay những khoản nhỏ để mua sắm thường hỏi vay người thân, bạn bè. Thậm chí họ rất có thể chỉ biết chơi hụi hay vay tín dụng đen.
Theo một chuyên gia tài chính, khi vay tín dụng đen (tức vay qua những cá nhân hay tổ chức không được NHNN cấp phép), người dân sẽ phải chịu rủi ro là không được pháp luật bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Ngoài ra, kiểu đòi nợ của các đơn vị cho vay không được cấp phép này sẽ không được giám sát từ các cơ quan có thẩm quyền và gây nguy hiểm cho người đi vay.
Trong khi đó, người dân có thu nhập thấp vẫn có thể tiếp cận vốn từ các CTTC được cấp phép, quản lý bởi NHNN. Nhưng vì đặc thù của CTTC là cho vay tiêu dùng không thế chấp nên lãi suất thường cao hơn so với ngân hàng. Quy trình vay nhanh chóng, thủ tục đơn giản và đây vẫn là cơ hội để người dân tiếp cận vốn hợp pháp, minh bạch, an toàn. Điều còn lại là khách hàng nên nắm rõ khoản trả góp hằng tháng, cân đối thu chi để khoản vay không trở thành gánh nặng hằng tháng. Và hãy nhớ, phải yêu cầu nhân viên tư vấn trả lời cặn kẽ mọi thắc mắc về khoản vay, các điều khoản của hợp đồng.
Chuyên gia tài chính Đinh Thế Hiển cho rằng đối với người tiêu dùng điều quan trọng là phải biết nhu cầu thực sự đang cần của mình. Nếu đó là nhu cầu chính đáng cần thực hiện ngay nhưng chưa đủ tiền thì sử dụng các sản phẩm tiêu dùng là hợp lý. “Nếu chưa thực sự có nhu cầu và cũng chưa đủ khả năng chi trả nhưng bị hấp dẫn bởi các tiện ích của sản phẩm thì đa số sẽ gặp áp lực lớn khi phải trả nợ. Trong xã hội công nghiệp và đô thị hóa, chúng ta luôn cần phải học cách sử dụng đồng tiền và phải là khách hàng thông minh”- ông Hiển nói.
| “Việc sở hữu một khoản vay an toàn rất quan trọng cho cả khách hàng vay và các CTTC như Home Credit. Các tổ chức tín dụng nên đẩy mạnh công tác tư vấn, thẩm định uy tín người đi vay kỹ càng, để tránh trường hợp khách hàng không đủ khả năng trả nợ. Đây cũng là cách mà CTTC có thể kiểm soát tốt tình trạng trả nợ khoản vay của khách hàng, hạn chế nợ xấu” - ông Fridriech Weiss nói. |
