TS Vũ Tiến Lộc cho rằng sự thiếu nhất quán, tính hay thay đổi, việc chậm trễ và thiếu công bằng trong giải quyết các tranh chấp của DN và coi đó là những quan ngại hàng đầu.
Nhưng có lẽ đó không phải là điều gay cấn nhất. Ông Lộc dẫn ra những điều kiện kinh doanh (ĐKKD) đang trói buộc DN như yêu cầu cơ sở sản xuất mũ bảo hiểm phải có đầy đủ thiết bị ép và khuôn mẫu phù hợp; yêu cầu cơ sở đóng tàu phải có đầy đủ máy cưa xọc, máy cưa vòng, máy cưa đĩa, máy cưa cầm tay, máy bào, máy đục, máy khoan, máy mài, máy hàn, máy nén khí, kích. Chưa hết, còn có việc cấm các cơ sở in không được hợp tác với nhau để thực hiện chế bản, in, gia công sau quá trình in.
Nghĩa là các DN phải tự làm tất cả từ A tới Z trong khi thế giới hiện nay đang kiến thiết theo chuỗi, mạng để nâng cao hiệu quả kinh doanh. “Nếu Boeing có ở Việt Nam thì cũng bó tay, không đáp ứng được ĐKKD ấy” - ông Lộc nói.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc sau đó cũng đã gửi tặng DN một món quà bằng chỉ thị giảm số lượng kiểm tra đối với DN (một lần/năm). Cộng đồng DN đã đáp lại món quà của Thủ tướng bằng những tràng pháo tay dài.
Nhưng sau đó, cộng đồng DN tiếp tục than phiền về những ĐKKD được cài cắm tinh vi trong các nghị định, thông tư. Bộ, ngành nào cũng muốn duy trì những giấy phép con hoặc biến những giấy phép con thành các tiêu chuẩn, tiêu chí mà ngay như ông Nguyễn Đình Cung cũng khó có thể phân biệt được ngay lập tức. Có những sản phẩm như chiếc bánh chocolate được cho là phải gánh tới 13 giấy phép.
DN không thuận lợi trong sản xuất, kinh doanh cũng có nghĩa là năng lực cạnh tranh của nền kinh tế không nâng cao được. Cũng có nghĩa là mục tiêu tăng trưởng đề ra sẽ gặp khó.
Thủ tướng Chính phủ, bằng những chỉ đạo mang tính chất hành động hồi tháng 6 và tháng 7-2017, đã yêu cầu phải tiếp tục rà soát, cắt giảm những ĐKKD vô lý để tạo thuận lợi cho sản xuất và kinh doanh.
Những hy vọng của cộng đồng DN lại lóe lên và những kiến nghị thẳng thắn lại được tiếp tục gửi tới người đứng đầu Chính phủ. Nhưng để thực sự cải cách và hành động quyết liệt, có lẽ cần phải chấm dứt tình trạng “trên nóng dưới lạnh”, “trên bảo dưới không nghe” đã diễn ra từ lâu trong nền hành chính công vụ.
Đó cũng chính là quyết lệnh của người đứng đầu Chính phủ để “vòng kim cô” mang tên ĐKKD được gỡ bỏ khỏi đầu các DN vốn đang khao khát những động lực phát triển thực sự mới mẻ, liêm chính.
