Ngày 7-10, Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam (TLĐ) có văn bản góp ý về Bộ luật Lao động (sửa đổi), trong đó có đề xuất điều chỉnh tuổi nghỉ hưu.
TLĐ cho rằng xu hướng tăng tuổi nghỉ hưu diễn ra ở các nước thiếu lao động. Trong khi Việt Nam đang ở thời kỳ dân số vàng, tình hình thiếu việc làm và thất nghiệp ở mức 2%/năm, tỉ lệ thiếu việc làm trong độ tuổi 1,46%, mỗi năm trung bình có khoảng 1,2 triệu người bước vào thị trường lao động.
Nhiều người lao động lớn tuổi sẽ khó tìm việc làm nếu tăng tuổi hưu.
Việt Nam cũng đang bước vào thời kỳ già hóa dân số, do đó việc quy định tuổi nghỉ hưu phải tính toán cân nhắc kỹ lưỡng. Đặc biệt phải tính toán đến nhu cầu có việc làm của lực lượng lao động trẻ (trong bối cảnh nước ta giảm biên chế) và nguyện vọng của một bộ phận người lao động lớn tuổi không còn muốn tiếp tục làm việc.
Nhiều doanh nghiệp, nhất là những doanh nghiệp sử dụng nguồn nhân công trực tiếp, không muốn sử dụng lao động lớn tuổi cho những công việc trực tiếp sản xuất. Hiện nhiều doanh nghiệp tìm cách chấm dứt hợp đồng lao động với công nhân 35-45 tuổi do độ tuổi càng lớn thì sức khỏe, độ nhanh nhạy, kỹ năng làm việc của người lao động càng giảm, trong khi phải trả lương cao vì thâm niên làm việc.
Cạnh đó, tuy tuổi thọ trung bình của người Việt Nam ngày càng cao nhưng theo TLĐ thực tế sức khỏe của người dân lại chưa tốt. Trung bình một người cao tuổi mắc ba bệnh và phải chịu gánh nặng bệnh tật kép. Nữ giới sống có bệnh tật trung bình khoảng 11 năm và nam giới khoảng tám năm, trong khi tính chất công việc, môi trường làm việc, điều kiện an toàn, vệ sinh lao động chậm được cải thiện.
Vì vậy, TLĐ cho rằng việc tăng tuổi hưu phải xem xét đến các yếu tố đối tượng, lĩnh vực ngành nghề và cần được thiết kế linh hoạt hơn. Cần cân nhắc đến các đối tượng là công nhân, lao động trực tiếp trong khu vực sản xuất, dịch vụ và một số ngành nghề đặc thù như giáo viên mầm non, tiểu học, người làm trong lĩnh vực nghệ thuật.
TLĐ đề xuất nên giao Chính phủ quy định chi tiết theo hướng xem xét để không tăng hoặc có lộ trình tăng chậm hơn và có các chính sách hỗ trợ linh hoạt, không gây tác động tiêu cực đến thị trường lao động. Đối với người lao động bị suy giảm sức khỏe, làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm có quyền nghỉ hưu sớm hơn đến 10 năm so với quy định.
“Chúng tôi thấy rằng công thức tăng tuổi nghỉ hưu nên theo các nhóm có thể được khái quát: Công chức (tăng tất cả), viên chức (tăng một bộ phận lớn), công nhân lao động chỉ tăng một bộ phận nhỏ và mức tăng đối với lao động nữ chỉ nên là 58...” - TLĐ đề xuất.
