Chế độ hưởng bảo hiểm xã hội một lần hiện hành cho người lao động (NLĐ) chưa đến tuổi nghỉ hưu được xây dựng trên cơ sở tổng mức đóng quỹ BHXH của NLĐ là 8% và người sử dụng lao động là 14% lương hàng tháng trong thời gian tham gia quỹ BHXH.
Tuy nhiên, Bộ LĐ-TB&XH đang xây dựng đề cương sửa Luật Bảo hiểm xã hội, trong đó dự kiến phương án NLĐ chưa đến tuổi nghỉ hưu, yêu cầu hưởng BHXH một lần thì chỉ được nhận lại phần mình đã trích lương đóng quỹ BHXH, tức trên cơ sở 8% chứ không phải theo giá trị tính trên toàn bộ 22%.
Tại hội nghị thông tin về hoạt động quỹ BHXH, ngày 26-10, ông Lê Hùng Sơn, Phó Tổng giám đốc BHXH Việt Nam, cho biết hiện Bộ LĐ-TB&XH được Chính phủ giao chủ trì sửa Luật BHXH. Phương án trên là một trong nhiều phương án do các chuyên gia trong tổ soạn thảo đề xuất.
 |
Ông Lê Hùng Sơn, Phó Tổng giám đốc BHXH Việt Nam trả lời câu hỏi của PLO. Ảnh: V.LONG |
Theo đó, đa số các quốc gia trên thế giới không cho phép NLĐ rút BHXH một lần, bởi mục đích của BHXH là nhằm đảm bảo cuộc sống lâu dài của NLĐ khi về già. Để được hưởng chế độ BHXH, NLĐ phải trích lương để đóng quỹ. Còn phần doanh nghiệp đóng vào quỹ thực tế là được kết cấu vào giá thành sản phẩm dịch vụ, mà bản chất cuối cùng là xã hội thông qua chủ sử dụng lao động đóng góp quỹ BHXH.
Vậy nên, phương án đề xuất là nếu NLĐ xin hưởng BHXH một lần, thì chỉ được nhận lại phần NLĐ đóng, còn “phần xã hội đóng” thì quỹ BHXH giữ lại để dùng chung cho người hưởng chế độ tử tuất, lương hưu hàng tháng.
Cũng theo ông Sơn, ngoài phương án trên, các thành viên tổ soạn thảo sẽ nghiên cứu và đề xuất một số phương án mới vì theo hướng ưu tiên đảm bảo an sinh xã hội lâu dài.
NLĐ xin hưởng BHXH một lần có xu hướng gia tăng những năm gần đây. Để khắc phục tình trạng này, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam từng góp ý bằng văn bản cho Bộ LĐ-TB&XH đề nghị có giải pháp giảm thiểu.
Đánh giá đây là vấn đề nhạy cảm và phức tạp, Tổng Liên đoàn đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo sửa đổi, bổ sung Luật BHXH nghiên cứu kỹ lưỡng, đánh giá toàn diện, tránh tâm lý hoang mang trong nhân dân và NLĐ. “Cạnh đó cân nhắc để quy định lộ trình áp dụng thay đổi mức hưởng cho phù hợp, tránh gây “sốc” cho NLĐ…” - Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam góp ý.
Hai phương án nhận BHXH một lần
Bộ LĐ-TB&XH đang đề xuất hai phương án để giảm tình trạng đóng BHXH một lần.
Phương án thứ nhất, giữ nguyên quy định hiện hành.
Phương án thứ hai, NLĐ khi hết tuổi lao động nhưng đóng chưa đủ thời gian và không tiếp tục tham gia nếu có yêu cầu nhận BHXH một lần thì được tính trên cả phần đóng góp của NLĐ và người sử dụng lao động (giống quy định hiện nay). Trường hợp khi chưa đến tuổi nghỉ hưu (còn trẻ) mà yêu cầu hưởng BHXH một lần thì NLĐ được nhận toàn bộ phần đóng góp của NLĐ. Phần đóng của người sử dụng lao động vào quỹ hưu trí và tử tuất được sử dụng chung đảm bảo sự bền vững và chia sẻ giữa người hưởng lương hưu.
