Việc xây dựng chính quyền đô thị có mục đích tạo bộ máy quản lý phù hợp với đặc thù đô thị, tạo sự thông suốt để phục vụ người dân tốt hơn. Bên cạnh kết quả đạt được, mô hình chính quyền đô thị tại TP.HCM đang gặp vướng mắc cần giải quyết để thực hiện mục tiêu đó.
Trong các buổi giám sát của HĐND TP.HCM những ngày qua, một số vấn đề chưa phù hợp với mục tiêu của chính quyền đô thị đã được phản ánh.
Chuẩn mực của mô hình chính quyền đô thị là sự liền lạc trong hệ thống quản lý để giải quyết công việc nhanh hơn. Điều này phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất, kỹ thuật của đô thị và đồng thời cũng là đòi hỏi của môi trường có mật độ dân cư đông, đời sống kinh tế - xã hội sôi động. Một trong những giải pháp thực hiện chuẩn mực này là xây dựng hệ thống công nghệ thông tin, phần mềm.
Hiện mỗi quận, huyện tại TP.HCM đều có một hệ thống công nghệ thông tin, phần mềm riêng. Điều này thể hiện tính chủ động của các quận, huyện nhưng nảy sinh vấn đề khi kết nối và tích hợp lên hệ thống chung của TP.
Có tình trạng cấp phường vào hệ thống để giải quyết phản ánh của người dân nhưng sau đó lên hệ thống cập nhật thông tin đã giải quyết thì không vào được. Khi thông tin không cập nhật, lãnh đạo địa phương, cán bộ, công chức bị đánh giá không hoàn thành nhiệm vụ. Tình trạng hệ thống thông tin không được kết nối thống nhất trên toàn TP chính là lãng phí nguồn dữ liệu khiến tiến độ giải quyết công việc chậm hơn, ảnh hưởng đến cả quá trình tinh gọn bộ máy.
Với mô hình chính quyền đô thị hiện tại, cấp quận, huyện trở thành đơn vị dự toán ngân sách, chờ TP phân bổ vốn, không còn nguồn kết dư khiến địa phương bị động trong việc quản lý. Đây là vấn đề không chỉ của các quận, huyện mà còn tồn tại ở TP Thủ Đức - nơi đang được nhiều ý kiến khẳng định cần “cởi chiếc áo chật” để phát triển.
Còn một số bất cập và bỡ ngỡ nữa khi vận hành chính quyền đô thị tại TP nhưng vướng mắc ở hai điểm mấu chốt là hệ thống quản lý và công tác phân bổ, sử dụng ngân sách cho thấy những điểm nghẽn cần được tháo gỡ. Đã có những ý kiến cho rằng trung ương cần tạo điều kiện cho TP kết nối, tích hợp, sử dụng chung cơ sở dữ liệu cấp quốc gia để vừa tiết kiệm thời gian, chi phí vừa nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị. Nhưng bản thân TP cũng cần liên thông, kết nối dữ liệu các quận, huyện về cùng một nguồn dữ liệu chung của TP.
Cùng với đó, việc phân bổ vốn về các quận, huyện cần nhanh, quyết đoán hơn, đặc biệt ưu tiên các dự án quan trọng, trực tiếp ảnh hưởng đến đời sống của người dân thuộc những lĩnh vực: Y tế, giao thông, giáo dục. Việc giao gói ngân sách điều hành theo hình thức khoán cũng cần được tính đến như một số mô hình đô thị hiện đại trên thế giới.
Trên tất cả, mục tiêu của chính quyền đô thị là nâng cao hiệu quả của bộ máy để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện chất lượng đời sống của người dân nhanh hơn, mạnh hơn. Do vậy, người dân mong muốn mục tiêu này được khẳng định trong mọi nỗ lực của TP.HCM, mà trước mắt là phải gỡ được những vướng mắc nêu trên.
