Ấy thế, dư luận còn bị nhiều tin giả có liên quan tấn công mà nếu không tỉnh táo nhận diện để tiêu diệt thì sự nguy hại có thể không lường hết được.
Ở Đà Nẵng, dù không bị nhiễm bệnh, một thanh niên vừa hết sốt xuất huyết đã sử dụng hình ảnh phiếu kết quả xét nghiệm của mình, đồng thời chỉnh sửa lại nội dung “dương tính với virus Corona” để đăng tải lên các trang mạng xã hội.
Ở Đắk Nông, dù các cơ quan chức năng xác định chưa có trường hợp nào mắc virus Corona nhưng một nam, một nữ đã đăng trên Facebook là tại Gia Nghĩa có một người nhiễm Corona, BV Đắk Nông đã cách ly một người nghi nhiễm virus Corona...
Ở TP.HCM, ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng cũng hấp tấp đăng tải những thông tin sai lệch về Corona. Theo báo động của ca sĩ này thì “có hai người Trung Quốc bị nhiễm đã chết tại BV Chợ Rẫy” nhưng sự thật thì không có ca bệnh nào tử vong tại bệnh viện này, kể cả tại TP.HCM hay Việt Nam nói chung. Vào thời điểm ca sĩ này loan tin, chỉ có hai người Trung Quốc đang được điều trị do bị nhiễm virus Corona.
Tương tự, diễn viên Ngô Thanh Vân cũng đã vội vã loan tin thiếu kiểm chứng trên fanpage vào hôm 31-1 khi cho là “tối thứ Tư, tức sáng sớm thứ Năm vẫn còn chuyến bay trực tiếp từ Vũ Hán đáp vào Việt Nam…”.
Cứ thế, nhiều người bình thường lẫn nổi tiếng hoặc tự bịa đặt hoặc nghe theo lời đồn thiếu căn cứ đã phát tán, gieo rắc mớ thông tin tào lao, không chính xác về Corona, làm ảnh hưởng xấu tới trật tự xã hội. Để rồi trong những ngày gần đây, lượng người bị triệu tập để các cơ quan hữu quan xem xét, xử lý vì tung tin giả về Corona còn nhiều hơn số ca nhiễm virus Corona ngoài đời thực. (Theo thống kê sơ bộ, cả nước hiện có hơn 170 trường hợp, trong đó TP.HCM có 14 người tung tin giả.)
Anh Phạm Hoàng Giang (ở Đà Nẵng) tự sửa kết quả mình bị nhiễm virus Corona rồi đăng lên mạng gây hoang mang dư luận. Ảnh: Công an cung cấp
Có thể người cố ý, người vô ý, người vì không biết về quy định xử phạt nên thản nhiên hóng hớt, xạo sự, nói cho sướng miệng, để câu like, câu view. Song cũng không loại trừ có người nắm rõ nhưng lại muốn các thông tin về chế tài (tức chấp nhận bị phạt) làm cho tên tuổi của mình được nhiều người biết hơn theo mục đích nào đó.
Xét về pháp lý, những hành vi đó đều xâm phạm vào điều cấm của pháp luật. Cụ thể là đã “… phát tán thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật xâm hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân” (theo điểm e khoản 1 Điều 5 Nghị định 72/2013 về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng).
Về hình thức xử phạt, theo điểm a khoản 3 Điều 64 Nghị định 174/2013, cá nhân có hành vi “cung cấp nội dung thông tin sai sự thật, vu khống, xuyên tạc, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức và danh dự, nhân phẩm của cá nhân” bị phạt tiền từ 10 triệu đến 15 triệu đồng.
Tới đây (15-4), khi Nghị định 15/2020 có hiệu lực (thay thế Nghị định 174/2013), cá nhân có hành vi lợi dụng mạng xã hội để thực hiện một trong các hành vi như “cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân” bị phạt 5-10 triệu đồng (theo khoản 1 Điều 101). Đồng thời, người vi phạm còn bị buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn.
Với dịch Corona đã và có thể sẽ tiếp tục gây chết người, sự quan tâm, lo lắng, tìm hiểu các thông tin về dịch bệnh cùng biện pháp phòng, chống, chữa trị là hết sức cần thiết. Tuy nhiên, điều quan trọng cùng với đó là mọi người phải có sự tiếp nhận, chia sẻ thông tin dựa trên sự hiểu biết đúng từ những người có chuyên môn, từ sự kiểm chứng, xác nhận có trách nhiệm của các cơ quan chức năng để tự bảo vệ được mình và bảo đảm an toàn cho cộng đồng.
Còn như làm ngược lại (tung tin thất thiệt, đồn thổi…) có thể gây hại cho rất nhiều người khác hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp, người vi phạm không chỉ bị xử lý hành chính mà còn có thể bị xử lý hình sự nếu hành vi thỏa đủ điều kiện. Bởi lẽ về mặt xã hội, họ đã tạo ra loại bệnh nguy hiểm không thua dịch Corona khiến nhiều người sợ hãi, hoảng loạn, sống dở chết dở…
