Đi cùng với tốc độ đô thị hóa đó là hàng loạt vấn đề: Dân số tăng chóng mặt, hạ tầng quá tải, ô nhiễm môi trường, nhà ở không đáp ứng kịp nhu cầu.
Đặc biệt đã phát sinh rất nhiều lỗ hổng trong quản lý đất đai và xây dựng, trong đó đáng báo động là nạn phân lô đất nông nghiệp và xây dựng không phép, trái phép. Tình trạng này đã kéo dài hết năm này qua tháng khác nhưng vẫn không thể xử lý dứt điểm.
Còn nhớ năm 2013, riêng địa bàn huyện Bình Chánh đã có hơn 500 căn nhà xây dựng không phép bị cưỡng chế. Lúc đó, cả hệ thống chính quyền TP vào cuộc xử lý quyết liệt. Nhưng chỉ một thời gian ngắn, mọi chuyện đâu lại vào đó. Từ đó đến nay, huyện Bình Chánh luôn đứng đầu bảng về tình trạng vi phạm trật tự xây dựng, đặc biệt là xây dựng không phép.
Liên tục từ năm 2015 đến nay, theo báo cáo của huyện Bình Chánh, trung bình mỗi năm có từ 600 đến hơn 800 căn nhà xây dựng không phép. Tuy nhiên, chúng tôi đã chứng minh con số này vẫn chưa phản ánh đúng thực trạng vi phạm xây dựng ở Bình Chánh. Thống kê trên bản đồ không ảnh, chiếu vào bản đồ địa chính năm 2006, chúng tôi phát hiện chỉ riêng một ấp tại xã Vĩnh Lộc A đã có cả ngàn căn nhà xây lụi. Cũng gần như đồng nghĩa với cả ấp xây nhà lụi chỉ trong vòng vài ba năm. Ghi nhận từ thực tế, những khu vực xây lụi này chẳng khác nào những khu nhà ổ chuột nhếch nhác, xập xệ, gần như chỉ có chỗ ở và thiếu tất cả điều kiện tối thiểu về hạ tầng, giao thông, nước sạch, môi trường sống…
Đó là chưa kể hiện nay Bình Chánh đang phải đau đầu giải quyết hơn 1.000 trường hợp cấp giấy tờ nhà, đất, cũng là hệ lụy của việc phân lô bán nền, xây dựng trái phép từ 20 năm trước. Bài học nhãn tiền còn đó chưa giải quyết xong thì hàng hàng lớp lớp căn nhà lụi mọc lên từ những thửa đất nông nghiệp bị “băm” nát. Nhưng giải pháp căn cơ thì vẫn bế tắc.
TP.HCM hiện nay đang phải rất tốn kém để chỉnh trang đô thị khu vực trung tâm TP, giải quyết hệ lụy từ lịch sử trước đó. Bình Chánh là khu vực ngoại thành, được quy hoạch bài bản, lẽ ra bây giờ TP đã có một khu vực cửa ngõ phía Tây TP tuyệt đẹp với đô thị ra đô thị, nông thôn ra nông thôn. Đáng tiếc là điều này đã không xảy ra khi thực tế nhiều nơi biến thành bức tranh loang lổ.
Nếu TP.HCM không sớm có giải pháp ngay bây giờ thì cũng đến lúc sẽ phải chi hàng ngàn tỉ đồng cho việc chỉnh trang đô thị ở ngoại thành. Và không phải là bây giờ thì mãi mãi câu chuyện phân lô, xây dựng trái phép ở Bình Chánh sẽ không có hồi kết.
