Chống khủng bố và bảo vệ đời tư, châu Âu tiến thoái lưỡng nan

(PL)- “Điều ám ảnh chúng tôi đó là sai lầm Mỹ đã phạm sau ngày 11-9-2001: Luật Chống khủng bố PATRIOT (*) rồi khu vực không luật pháp Guantanamo và vấn đề tra tấn (của CIA)…”.

Ủy viên châu Âu phụ trách đối nội Dimitris Avramopoulos đã nhận xét như trên với báo Libération (Pháp).

Ông nhận định thách thức châu Âu phải đối phó đó là trả đũa khủng bố nhưng không tạo ra một xã hội hỗn loạn như bọn khủng bố mong muốn. Từ nay đến ngày tổ chức hội nghị thượng đỉnh hôm 12-2, EU sẽ phải chịu nhiều áp lực. Các nước EU không đồng thuận với nguyên tắc nêu trên đã yêu cầu EU ban hành văn bản pháp luật trấn áp khủng bố mạnh hơn và có thể châm chước các quyền tự do cơ bản của công dân.

Thách thức đầu tiên của EU là hồ sơ lưu trữ PNR (passenger name record = hồ sơ danh sách hành khách). Hồ sơ gồm thông tin của hành khách như họ và tên, địa chỉ, số điện thoại, địa chỉ thư điện tử, cách thức thanh toán, hành lý… được hãng hàng không lưu trữ khi hành khách đặt chỗ.

Hiện thời EU sử dụng các cơ sở dữ liệu gồm Hệ thống Thông tin Schengen, Hệ thống Thông tin về thị thực và Hệ thống vào/ra của công dân không thuộc EU. Dữ liệu này chỉ lưu thông tin của người đã được nhận dạng là nghi can. Thế nhưng một số nước EU muốn lập PNR để trao đổi trong EU như Mỹ, Anh, Canada, Úc từng làm. Mục đích để nhận dạng nghi can chưa từng biết.

Một dự thảo chỉ thị EU năm 2007 (sau đó được soạn thảo lại năm 2011) cho phép các nước thu thập dữ liệu PNR do các hãng hàng không tự động chuyển đến để mỗi nước thẩm định nhằm phát hiện nghi can khủng bố hoặc tội phạm nghiêm trọng như bọn buôn ma túy, buôn người. Dữ liệu sẽ được lưu trữ năm năm và được ẩn danh sau hai năm.

Đến tháng 4-2013, dự thảo chỉ thị nêu trên không qua được ải Quốc hội. Các ý kiến bác bỏ nhận định không có bằng chứng PNR sẽ có hiệu quả và nhất là các quyền cơ bản của công dân sẽ không được bảo vệ đầy đủ. Tòa án tư pháp châu Âu rất chú ý bảo vệ các quyền cơ bản của công dân. Ngày 8-4-2014, tòa đã từng tuyên vô hiệu một chỉ thị EU năm 2006 buộc các hãng viễn thông phải lưu trữ dữ liệu liên quan đến thông tin và nơi cư trú của người sử dụng.

Trong khi chờ đợi Quốc hội EU nhất trí PNR, cách tốt nhất là mỗi nước có thể lập hệ thống PNR ở cấp quốc gia. Ủy ban châu Âu đã từng chi tiền tiến hành thử nghiệm cách làm này ở Đan Mạch, Bỉ, Thụy Điển, Hà Lan và Pháp. Báo Libération ghi nhận bọn khủng bố âm mưu tấn công ở châu Âu đều mang quốc tịch của một nước thành viên EU, bởi thế trước tiên công tác tình báo nội địa vẫn là quan trọng nhất.

HOÀNG DUY

Đừng bỏ lỡ

36 năm Pháp Luật TP.HCM: Những ngày đầu giữ lửa

36 năm Pháp Luật TP.HCM: Những ngày đầu giữ lửa

(PLO)- Theo TS.LS Phan Trung Hoài, TS.LS Phan Đăng Thanh, nhà báo Lê Thọ Bình, luật sư Nguyễn Minh Tâm và những người góp sức xây dựng báo Pháp Luật TP.HCM qua nhiều thời kỳ thì các bài viết chính luận, ký sự pháp đình, phân tích pháp lý của báo đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng bạn đọc.

Tự hào 50 năm Thành phố mang tên Bác - Kỳ 3: TP.HCM kiến tạo hệ sinh thái chăm lo toàn diện cho người dân

Tự hào 50 năm Thành phố mang tên Bác - Kỳ 3: TP.HCM kiến tạo hệ sinh thái chăm lo toàn diện cho người dân

(PLO)- Sau 50 năm mang tên Bác, TP.HCM không chỉ ghi dấu bằng tốc độ đô thị hóa và tăng trưởng kinh tế, mà còn từng bước hoàn thiện hệ thống chăm lo người dân. Từ giáo dục, y tế đến an sinh xã hội, thành phố đang mở rộng các chính sách và mô hình phục vụ, hướng tới nâng cao chất lượng sống và mức độ thụ hưởng của nhân dân.

Đọc thêm

Hợp tác dầu giữa Venezuela và Mỹ: 5 bài toán khó

Hợp tác dầu giữa Venezuela và Mỹ: 5 bài toán khó

(PLO)- Venezuela - với trữ lượng dầu mỏ khổng lồ - sẽ thu hút sự quan tâm đáng kể và lâu dài từ các công ty nước ngoài trong đó có Mỹ, nhưng với điều kiện các bên giải quyết được 5 bài toán khó cản trở hợp tác.

Vụ Mỹ tấn công Venezuela qua lăng kính luật quốc tế

Vụ Mỹ tấn công Venezuela qua lăng kính luật quốc tếLENS

(PLO)- Việc Mỹ phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Venezuela và bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro đặt ra phép thử trực diện đối với hiệu lực của nguyên tắc kiềm chế sử dụng và đe dọa sử dụng vũ lực, nguyên tắc nền tảng của trật tự pháp lý quốc tế đương đại.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky họp báo chung sau cuộc gặp tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago (bang Florida) ngày 28-12. Ảnh: White House

Cách Nga, Ukraine ‘quyến rũ’ ông Trump

(PLO)- Nga và Ukraine đang tìm cách định hình suy nghĩ của Tổng thống Mỹ Donald Trump khi hai quốc gia tìm cách đàm phán một thỏa thuận hòa bình có lợi cho mình.