Theo cách tính hiện hành, các tiểu thương được định một mức doanh thu khoán và nộp thuế 1,5% trên doanh thu khoán này. Khi xuất hóa đơn không phải nộp thêm thuế.
Theo cách tính thuế mới của Thông tư 92/2015, từ 1-1-2016, tiểu thương vừa nộp thuế trên doanh thu khoán, vừa nộp thuế 1,5% doanh thu trên hóa đơn khi có xuất hóa đơn. Tính ra tiểu thương có thể nộp thuế gấp đôi so với năm 2015.
Các tiểu thương cho biết việc tuyên truyền về cách tính thuế mới được thực hiện kiểu “chia nhỏ”. Từng tốp tiểu thương vài ba chục người được mời lên “làm việc” một lần, lần sau đến vài ba chục tiểu thương khác. Mặc dù lão luyện trong nghiệp vụ buôn bán nhưng rất nhiều tiểu thương không rành gì về thuế, cho nên nghe cách tính mới, cách tính cũ thì hoa mắt chứ cũng chưa hình dung được số tiền thuế là bao nhiêu. Đến khi một vài tiểu thương đi về, phân tích, ví dụ số thuế cụ thể thì nhiều người mới... tá hỏa!
Thông tư này có được sửa đổi hay không thì còn tùy ở Bộ Tài chính. Vấn đề đáng nói là quy trình ban hành văn bản của Bộ Tài chính dường như có vấn đề. Hiện nay các cơ quan ban hành phải lấy ý kiến người dân, doanh nghiệp, cơ quan chức năng trước khi ban hành. Việc lấy ý kiến này nhằm để cho quy định pháp luật gần với thực tiễn, không gây bức xúc trong dân, vừa là một bước tuyên truyền đệm trước khi chính thức ban hành để người dân, doanh nghiệp có hướng thích ứng kịp thời. Việc này vẫn được Bộ Tài chính thực hiện đấy thôi. Tuy nhiên, cách thức thực hiện lại theo kiểu “đánh úp”! Cụ thể, với Thông tư 92/2015 này, Bộ Tài chính từng đưa dự thảo này ra lấy ý kiến góp ý trên website của Bộ vào cuối tháng 12-2014. Khi còn là dự thảo, Bộ quy định tính thuế chỉ dựa trên doanh thu khoán, mà doanh thu khoán là toàn bộ tiền bán hàng. Quy định như vậy là hợp lý và cũng đã thực hiện qua nhiều năm nên tiểu thương không có ý kiến phản đối gì. Thế mà đến khi ra đời, Thông tư 92/2015 lại “trở ngược” một phát, quy định tính thuế trên doanh thu khoán và doanh thu trên hóa đơn.
Cũng từng có những chính sách bị phản ứng dữ dội và phải sửa. Kiểu như cuối năm ngoái, cơ quan thuế thông báo rằng không bán hóa đơn cho hộ cá thể nữa. TP.HCM có khoảng 250.000 hộ cá thể, rất nhiều trong số đó đồng loạt phản ứng lập tức! Gần như ngay sau phản ứng đó, cơ quan thuế phải bán hóa đơn như trước.
Hy vọng lần phản ứng này của tiểu thương có thể khiến Bộ Tài chính nhìn lại cách làm chính sách thuế của mình.
QUỲNH NHƯ
