Phía sau tấm hộ chiếu (hay passport) của mỗi công dân Việt Nam là rất nhiều nhu cầu cấp thiết, từ chuyện làm ăn, công tác, học hành đến chuyện du lịch, thăm người thân… Giải quyết càng sớm những sự cố ngoài ý muốn về hộ chiếu thì thiệt hại đối với người dân, doanh nghiệp và cả những đơn vị, đoàn thể sẽ càng giảm.
Kỳ vọng ấy đang được rất nhiều ngườiViệt Nam đặt lên vai các cơ quan, ban ngành, từ Bộ Công an đến Bộ Ngoại giao, các cơ quan quản lý xuất nhập cảnh khi cơ quan đại diện ngoại giao CHLB Đức tại Việt Nam mới đây ra thông báo: “Cơ quan đại diện Đức không thể cấp thị thực (hay visa)vào hộ chiếu phổ thông Việt Nam theo mẫu mới màu xanh tím than do hộ chiếu này không có thông tin về nơi sinh”.
Gần như ngay lập tức, Đại sứ quán Việt Nam tại Đức cũng đã xác nhận rằng mẫu hộ chiếu mới của Việt Nam được cấp từ ngày 1-7-2022 tại Việt Nam tạm thời không được công nhận tại Đức và vì thế không được nhận thị thực vào những hộ chiếu này. Trường hợp đã được cấp thị thực, người mang mẫu hộ chiếu này có thể bị từ chối nhập cảnh tại cửa khẩu. Hiện nay, các cơ quan chức năng của Việt Nam đang trao đổi với phía Đức để tháo gỡ vướng mắc trong thời gian sớm nhất.
Theo quyết định tạm thời của các cơ quan chức năng nội địa Đức, quy định nêu trên được áp dụng cho đến khi có thông báo khác. Cần hiểu, từ chối cấp thị thực không phải chuyện hiếm nếu muốn nói rất thường gặp nhưng chủ yếu vì các lý do mang tính cá nhân của người yêu cầu được cấp. Tuy nhiên, trường hợp lần này mang tính hệ thống, tất cả hộ chiếu bị từ chối đều là mẫu mới được Việt Nam chính thức ban hành (từ ngày 1-7). Vì vậy, phạm vi chịu ảnh hưởng là rất lớn.
Hãy thử hình dung những ngày cuối tháng 7-2022, chỉ riêng TP.HCM, phía trước trụ sở của các cơ quan cấp (hoặc đổi) hộ chiếu không bao giờ vắng khách. Thậm chí, mới gần 10 giờ hoặc hơn 14 giờ mỗi ngày thường gặp trường hợp “hết số thứ tự” vì nhu cầu nộp hồ sơ quá cao. Có người bất giác buông một câu đầy thất vọng: “Chờ từ sáng sớm, chưa đến lượt mình đã không còn chỗ”. Nhu cầu cấp, đổi hộ chiếu cao không chỉ tại TP.HCM hay các đô thị mà ngay cả các tỉnh, thành khác -nơi rất nhiều người chờ đến lượt mình được đi học hoặc lao động, làm việc ở nước ngoài.
Việc Đức (tạm) từ chối công nhận mẫu hộ chiếu mới của Việt Nam cũng làm dấy lên nhiều lo ngại các nước khác cũng có thể ra các quyết định tương tự. Khi dòng chảy mậu dịch tự do, du lịch, kể cả các hoạt động văn hóa - giáo dục, y tế… đang diễn ra một cách mạnh mẽ dưới tác động của toàn cầu hóa thì việc gặp phải các rào cản hành chính (như bị từ chối nhập cảnh vì hộ chiếu không được công nhận) thực sự là điều nghiêm trọng.
Vậy nên, giờ là lúc các cơ quan, ban ngành hữu tráchvàocuộc quyết liệt đểgiải quyết nhu cầu cấp bách này. Trước hết là phối hợp với nước bạn để rà soát số lượng người đang chịu ảnh hưởng; từ đó tìm cách đàm phán, giải quyết khó khăn cho những trường hợp đã được cấp thị thực hoặc đang nộp hồ sơ đề nghị cấp. Việc khám chữa bệnh, nhập học (kỳ học mùa đông) hay các nhu cầu khẩn thiết cần được xem xét kịp thời. Ngoài ra, tìm giải pháp giải quyết dứt điểm để hộ chiếu Việt Nam được công nhận (trở lại).
Cuối cùng, việc chủ động tìm hiểu phản ứng của các nước khác, nhất là những quốc gia có nhiều người Việt đến làm ăn, du lịch, du học, chữa bệnh… cũng là cách để có giải pháp kịp thời.
