Việc cán bộ gian lận bằng cấp, sử dụng bằng giả không phải là một hiện tượng mới nhưng với phát hiện mới này cho thấy chúng ta vẫn chưa đẩy lùi được tệ nạn này và nếu không có những giải pháp chấn chỉnh, tệ nạn này sẽ ảnh hưởng đến hiệu năng của bộ máy hành chính công và nhất là khiến lòng tin của dân chúng vào người cán bộ, công chức sẽ bị suy giảm.
Trước hết, lâu nay chúng ta đều nói người cán bộ, công chức phải là những người vừa có đức vừa có tài và người cán bộ, công chức phải luôn là những người làm gương trong việc tuân thủ luật pháp cũng như nền đạo đức xã hội. Vì vậy, việc cán bộ, công chức sử dụng bằng giả, gian lận trong học tập rõ ràng đã vi phạm luật pháp lẫn nền tảng đạo đức xã hội. Bởi việc sử dụng bằng giả cho thấy chính các cán bộ, công chức đã và đang tiếp tay cho nạn làm bằng gian, bằng giả trong xã hội, đồng thời việc sử dụng bằng giả cũng cho thấy các cán bộ này thiếu một đức tính tối cần thiết cho người cán bộ đó chính là sự trung thực. Mà một khi con người ta đã không trung thực trong một việc thì cũng sẽ không trung thực trong nhiều việc khác nữa. Bên cạnh đó, khi người dân biết những cán bộ là những người không trực thì làm sao họ dành sự tôn trọng và niềm tin cho những cán bộ ấy được và vì thế cũng thật khó mà thuyết phục người dân sống và làm việc theo pháp luật trong khi những vị cán bộ lại làm điều ngược lại.
Mặt khác, việc cán bộ, công chức sử dụng bằng giả còn làm giảm hiệu năng của bộ máy hành chính công nữa. Quả vậy, Nhà nước đã có nhiều cố gắng trong việc cải cách hành chính nhằm tăng hiệu năng cho bộ máy hành chính công để thu hút đầu tư và giúp đất nước phát triển. Thế nhưng hiệu quả của sự cải cách ấy vẫn chưa đạt như mong đợi bởi một phần nguyên nhân là do các cán bộ trong bộ máy hành chính không đủ trình độ, bởi những người không đủ trình độ sẽ là những lực cản đầu tiên cho việc cải tiến bộ máy, bởi khi cải cách thì họ sẽ là những người bị loại đầu tiên do không đủ năng lực đáp ứng cho yêu cầu mới.
Theo chúng tôi, trong một xã hội với dân trí ngày càng cao như hiện nay, việc tồn tại những cán bộ thiếu trình độ, sử dụng bằng gian, bằng giả trong bộ máy hành chính công là điều không thể chấp nhận được. Vì thế chúng ta phải giải quyết một mâu thuẫn trong tuyển dụng công chức hiện nay là có những người có đủ trình độ và mong muốn được vào bộ máy hành chính công thì lại không được tuyển dụng, trong khi có không ít người thiếu trình độ, thiếu trung thực lại được tuyển dụng. Chúng ta đã sống trong thời hòa bình được 40 năm nên không thể nói rằng việc sử dụng các cán bộ thiếu tiêu chuẩn, thiếu trình độ là “do lịch sử để lại” được. Vì thế, giải pháp để loại những người sử dụng bằng gian, bằng giả là phải thay đổi phương thức tuyển dụng theo hướng công khai, minh bạch và cần phải tiến hành thi tuyển công chức như một số địa phương đã thực hiện trong thời gian vừa qua.
LÊ MINH TIẾN
