Theo đó, ngày 22-3 (nhằm ngày 14-2 âm lịch), làng long trọng tổ chức lễ thượng thọ tập thể cho hơn 600 cụ tuổi tròn từ 70 trở lên. Đặc biệt, có cụ Lê Văn Quý thọ 104 tuổi (cao tuổi nhất làng), kế đến là cụ Lê Thị Tế, 101 tuổi (hai cụ là anh em ruột).
Năm nay, làng có 600 cụ được tham dự lễ mừng thượng thọ
Theo GS Đặng Đức An, ở làng Hành Thiện, lễ thượng thọ được tổ chức chung cho cả làng, gọi là “lễ yến lão”. Theo lệ làng từ xa xưa, yến lão của làng được tổ chức ba năm một lần và vào các năm Dần, Thân, Tỵ, Hợi (theo âm lịch).
Đây là các năm làng có cử lễ tế thần ở miếu Tam giáp thần (miếu ở cuối làng, bên cạnh chợ, thờ ba vị thần là Đức Đế Thích - thiên thần, Đức Đông Hải - húy là Đoàn Thượng, là nhân thần và Đức Nam Hải - thủy thần).
Các cụ mặc áo đóng khăn có màu sắc tùy theo số tuổi
Khi dự lễ, làng quy định khăn áo cho các cụ từ 60 đến 69 tuổi mặc áo vải thâm; Từ 70 đến 79 tuổi mặc áo, đội khăn vải đỏ; từ 80 đến 89 tuổi, mặc áo và thắt khăn lụa đỏ; từ 90 tuổi trở lên mặc áo và đội khăn nhiễu đỏ…
Vào ngày quy định, con cháu rước các cụ từ nhà ra miếu Tam giáp. Sau khi lễ thần ở miếu, làng rước các cụ lên chùa lễ Phật, lễ Thánh và dự tiệc yến của làng. Lễ rước thần được tổ chức trọng thể, đẹp mắt, linh đình như một ngày hội lớn. Đi đầu là cờ ngũ hành, trống ngũ lôi, rước long đình, nhang án, sau đó là phường bát âm.
Tới cây gạo Hạ mã (xuống ngựa), các cụ đều xuống cáng, đi bộ vào chùa. Sau khi lễ Phật, lễ Thánh, các cụ được mời ngồi vào chiếu trải sẵn ở hai dãy hành lang của chùa, không phân biệt giàu nghèo, sang hèn, mà sắp xếp theo độ tuổi. Các cụ từ 70 tuổi trở lên được ngồi trên chiều cạp điều. Các cụ cao tuổi được mời ngồi chiếu trên. Cỗ yến thông thường có rượu màu kim cúc, bánh oản, bánh chén và hoa quả.
Sau khi dự tiệc yến xong, các cụ được làng biếu bánh giầy. Theo quy định của làng, các cụ ở độ tuổi 60 được một cặp, độ tuổi 70 được hai cặp, độ tuổi 80 được ba cặp... Bánh giầy của làng được giã bằng nếp hương, đường kính mỗi tấm 20 cm, cao 6 cm, trên có đính chữ Thọ trổ bằng giấy hồng điều.
Chụp hình kỷ niệm với con cháu
Tùy điều kiện mỗi gia cảnh mà các gia đình tổ chức mừng thọ các cụ ở nhà bằng hương hoa oản, chuối hay cỗ bàn linh đình. Mừng nhất là những gia đình được xem là đại phúc, có bố con, mẹ con cùng được hương yến (bố mẹ 90 tuổi, con 70 tuổi), vợ chồng cùng được song toàn hưởng hương yến.
Không chỉ con cháu sống ở trong làng, mà con cái cháu chắt xa quê hương cũng kéo về mừng thọ ông bà, cha mẹ. Học trò từ khắp nơi cũng rủ nhau về mừng thọ thầy, chúc thọ cô. Con cháu trong họ ngoài làng cũng đem chè hương, rượu màu, bức trướng hồng, câu đối đỏ đến chúc thọ các cụ với lòng thành kính “kính lão đắc thọ".
Cho tới nay, yến lão vẫn được coi là một mỹ tục của làng Hành Thiện, được tiếp tục duy trì, có gọn nhẹ hơn nhưng vẫn giữ được nét đẹp văn hóa truyền thống rất trân trọng. Lễ thượng thọ cho các cụ không chỉ ở làng, mà còn được bà con quê hương Hành Thiện ở các tỉnh, thành phố trong cả nước và ở hải ngoại cũng tổ chức thượng thọ (yến lão) cho các cụ già có tuổi thọ từ 70 tuổi trở lên.
Dưới đây, xin trân trọng giới thiệu đến bạn đọc những hình ảnh giàu bản sắc văn hóa quê hương, nét đẹp văn hóa được người Hành Thiện duy trì từ bao đời nay.
