Nếu như trước đây 5-10 năm mới có 20 ca mắc whitmore thì từ đầu năm 2019 đến nay, tại Trung tâm bệnh nhiệt đới, BV Bạch Mai (Hà Nội) đã ghi nhận tới 20 ca mắc căn bệnh nguy hiểm này.
Chỉ riêng trong tháng 8 tại đây đã ghi nhận 12 ca whitmore nặng được chuyển đến, chủ yếu từ các tỉnh phía Bắc và Bắc Trung bộ. Tại Nghệ An, các bác sĩ cũng phát hiện và điều trị cho ba ca mắc bệnh này. Mới đây nhất, tại Thái Nguyên cũng phát hiện bệnh nhân bị mắc bệnh whitmore.
"Hiện chưa có số liệu chính xác về tình hình mắc bệnh whitmore tại Việt Nam. Tuy đây là bệnh ít gặp, không gây thành dịch nhưng bệnh cảnh thường tiến triển nặng, tỉ lệ tử vong cao, đặc biệt ở những người mắc bệnh mãn tính" - đại diện Cục Y tế dự phòng cho biết.
Về đường nhiễm bệnh, theo Bộ Y tế, đó là khi con người khi tiếp xúc trực tiếp với đất và nước bề mặt bị nhiễm trực khuẩn gram âm Burkholderia pseudomallei. Khi vào cơ thể, trực khuẩn sẽ thâm nhập vào các bộ phận nội tạng, thường gặp là ở phổi.
Ngoài ra, người và động vật có thể nhiễm khuẩn do hít phải hạt nước hoặc bụi có nhiễm vi khuẩn, uống nguồn nước nhiễm khuẩn hoặc tiếp xúc trực tiếp với đất nhiễm khuẩn, đặc biệt là qua xây xước nhỏ ngoài da. Bệnh khó lây truyền từ người sang người.
Bệnh whitmore gặp ở tất cả độ tuổi, cả ở nam và nữ, gặp nhiều hơn ở người có nghề nghiệp tiếp xúc trực tiếp và thường xuyên với đất, nước. Bệnh dễ bị mắc ở những người có các bệnh mãn tính như đái tháo đường, thận, phổi, suy giảm miễn dịch… Biểu hiện lâm sàng của bệnh đa dạng bao gồm sốt, với các kiểu như sốt cơn hoặc sốt kèm theo lạnh run, sốt kéo dài, suy hô hấp, loét da, viêm đường tiết niệu, viêm phổi, áp xe ở gan, lách, nhiễm trùng huyết, suy đa phủ tạng.
Cục Y tế dự phòng khuyến cáo hiện chưa có vaccine phòng bệnh whitmore, do đó người dân cần chủ động phòng bệnh bằng cách hạn chế tiếp xúc với đất hoặc nước bùn, đặc biệt là những nơi bị ô nhiễm nặng. Sử dụng giày, dép và găng tay đối với những người thường xuyên việc ngoài trời, tiếp xúc với đất và nước bẩn, đặc biệt đối với những người có nguy cơ cao.
Khi có vết thương hở, vết loét hoặc vết bỏng cần tránh tiếp xúc với đất hoặc nước có khả năng bị ô nhiễm. Nếu bắt buộc phải tiếp xúc thì sử dụng băng chống thấm và cần được rửa sạch đảm bảo vệ sinh. Những người có bệnh mãn tính như tiểu đường, suy giảm miễm dịch cần được chăm sóc, bảo vệ các tổn thương để ngăn ngừa nhiễm khuẩn.
Khi nghi ngờ nhiễm bệnh cần đến cơ sở y tế để được tư vấn, khám phát hiện, xét nghiệm xác định nhiễm vi khuẩn burkholderia pseudomallei và điều trị kịp thời.
