Tổng cục Môi trường (Bộ TN&MT) vừa phát đi thông cáo về chất lượng không khí tại Hà Nội và TP.HCM. Theo đó, Tổng cục Môi trường cho biết từ ngày 12-9 đến ngày 29-9 (nhất là từ ngày 25 đến 29-9), chất lượng không khí tại Hà Nội liên tục có những ngày nồng độ bụi PM2.5 vượt ngưỡng cho phép của quy chuẩn Việt Nam. Số liệu này đo được dựa trên kết quả đo của 13 trạm quan trắc tự động, liên tục trên địa bàn TP Hà Nội, trong đó có 1 trạm của Tổng cục Môi trường, 11 trạm của TP Hà Nội và một trạm của Đại sứ quán Mỹ.
Trong các ngày 15 đến 17-9 và 23 đến 29-9, có đến 75% giá trị PM2.5 trung bình 24 giờ của các trạm vượt quy chuẩn Việt Nam. Đặc biệt, trong các ngày từ 25 đến 29-9, toàn bộ các trạm đều có giá trị PM2.5 trung bình 24 giờ vượt quy chuẩn Việt Nam.
Kết quả tính chỉ số AQI (chỉ số chất lượng không khí trung bình một ngày) tại các trạm trong các ngày từ 12 đến 29-9 cho thấy chỉ có 5/18 ngày có AQI ở mức trung bình, các ngày còn lại chỉ số AQI luôn ở mức kém (AQI >100).
AQI có xu hướng gia tăng và duy trì ở các mức cao trong các ngày từ 23 đến 29-9, nhiều trạm AQI ngày đã tăng cao gần tới mức xấu, đặc biệt trong ngày 29-9 còn ghi nhận giá trị AQI ngày của trạm Đại sứ quán Mỹ vượt mức xấu (AQI>200).
Nồng độ bụi trong không khí gia tăng khiến đường phố Hà Nội lúc nào cũng mù mịt trong những ngày qua.
Các khoảng thời gian ghi nhận giá trị PM2.5 tăng và duy trì ở mức cao thường là đêm và sáng sớm. AQI giờ những khoảng thời gian này cũng ở mức kém, thậm chí có những giờ lên đến mức xấu (AQI>200).
Đặc biệt, trong sáng các ngày liên tiếp từ 25 đến 30-9 ghi nhận một số trạm AQI giờ đã vượt ngưỡng 200, ở mức xấu. Tuy nhiên, AQI giờ ở mức xấu chỉ có tại một số vị trí và có tính thời điểm. Đó là các trạm Hoàn Kiếm, Thành Công, Phạm Văn Đồng, Hàng Đậu, Minh Khai, Đại sứ quán Mỹ và 556 Nguyễn Văn Cừ, tập trung vào khung giờ từ 0-6 giờ.
“Nhận định sơ bộ nguyên nhân PM2.5 tăng cao do đây là thời điểm giao mùa, thời tiết thay đổi, khối không khí lạnh khuếch tán xuống nước ta, tạo nên dãy hội tụ nhiệt đới kết hợp với không khí lạnh gây hiện tượng nghịch nhiệt làm gia tăng nồng độ các chất ô nhiễm trong không khí. Đặc biệt, vào thời gian sáng sớm là khoảng thời gian gió lặng nên khả năng phát tán chất ô nhiễm thấp. Khi có ánh sáng mặt trời đốt nóng lớp không khí gần mặt đất, không còn hiện tượng nghịch nhiệt, bụi PM 2,5 được phát tán, chất lượng không khí được cải thiện hơn” - Tổng cục Môi trường nhận định.
Bên cạnh đó, hoạt động đốt rơm rạ khu vực ngoại thành góp phần làm gia tăng nồng độ bụi PM2.5 trong không khí. Ngoài ra, theo dõi về lượng mưa trong tháng 9 các năm từ 2013-2019 cho thấy năm 2019 có lượng mưa thấp nhất, liên tiếp trong nhiều ngày từ 21 đến 30-9, toàn bộ khu vực Hà Nội không mưa. Đây cũng có thể là một trong những nguyên nhân làm bụi tăng đột biến trong không khí.
Về chất lượng không khí tại TP.HCM, Tổng cục Môi trường cho hay tháng 9 cũng là thời điểm giao mùa, điều kiện thời tiết bất lợi dẫn đến hiện tượng nghịch nhiệt làm giảm khả năng hòa trộn và phát tán các chất ô nhiễm trong không khí, cũng như làm xuất hiện hiện tượng sương mù quang hóa. Chất lượng không khí cũng có những diễn biến theo chiều hướng xấu.
Theo đó, Tổng cục Môi trường khuyến nghị trong khoảng thời gian này và những ngày tiếp theo, với đặc điểm thời tiết giao mùa, ban ngày nắng khá mạnh, hanh khô, ban đêm nhiệt độ không khí mặt đất khá thấp, nghịch nhiệt vẫn có thể tiếp diễn, nồng độ bụi PM2.5 có thể tiếp tục duy trì ở mức cao tại một số thời điểm trong ngày, đặc biệt là đêm và sáng sớm.
"Do đó người dân đặc biệt là trẻ em, người lớn tuổi, phụ nữ mang thai, người mắc các bệnh hô hấp hạn chế ra ngoài, hạn chế tham gia giao thông và các hoạt động ngoài trời. Nếu có nhu cầu ra ngoài thì nên đeo khẩu trang và kính mắt" - Tổng cục Môi trường khuyến cáo
