Sáng sớm 26/1/2012, khoảng 30 binh sĩ trung thành với cựu Thủ tướng Michael Somare đã bất ngờ chiếm Tổng hành dinh các lực lượng vũ trang Papua New Guinea tại thủ đô Port Moresby, bắt giữ Tư lệnh quân đội Francis Agwi đưa về quản thúc tại gia, đồng thời đưa Đại tá Yaura Safa - cựu tùy viên quân sự Papua New Ghine tại Indonesia - lên thay.
Động thái này được cho là nhằm giúp cựu Thủ tướng Somare trở lại nắm quyền.
Thủ tướng Peter O’neill tuyên bố đã đẩy lùi binh biến.
Phát biểu với báo giới sau khi chiếm tổng hành dinh quân đội, ông Safa nói rằng ông có nhiệm vụ “khôi phục sự liêm chính, tôn trọng hiến pháp và pháp luật". Ông cũng đề nghị Thủ tướng Peter O'neill giải tán Quốc hội và ấn định thời hạn 7 ngày cho việc đưa ông Somare trở lại ghế Thủ tướng.
Tuy nhiên, chỉ sau đó vài giờ, Thủ tướng Papua New Guinea Peter O'neill cho biết chính phủ đã giành lại quyền kiểm soát các doanh trại quân đội và chấm dứt cuộc binh biến tại đảo quốc Thái Bình Dương này.
"Tư lệnh quân đội Francis Agwi đã được trả tự do. Các binh sĩ nổi loạn cũng đã rút về doanh trại và chính phủ đã kiểm soát hoàn toàn trụ sở quốc phòng", Thủ tướng O’neill tuyên bố.
Ông O’neill cũng cho biết chính phủ sẽ tiến hành điều tra làm rõ vụ việc nhưng hiện chưa rõ ông Safa có bị bắt giữ hay không.
Papua New Guinea đang lâm vào tình trạng hỗn loạn chính trị hy hữu với việc có đồng thời hai thủ tướng, hai toàn quyền, hai nội các và hai cảnh sát trưởng.
Rối loạn chính trị xảy ra từ tháng 8/2011 sau khi Quốc hội nước này bầu ông O’neill làm thủ tướng thay ông Somare sang Singapore chữa bệnh. Quyết định này sau đó đã bị Tòa án tối cao ra phán quyết bác bỏ vào ngày 12/12, với kết luận đây là hành động vi hiến.
Chỉ hai ngày sau khi nhận được phán quyết của Toà án tối cao, chính phủ của ông Somare đã làm lễ tuyên thệ nhậm chức trước Toàn quyền Michael Ogio. Bản thân ông Somare cũng luôn thách thức tính hợp pháp của chính phủ do ông O’neill đứng đầu.
Hiện tại, cả hai ông O’neill và Somare cùng tuyên bố có quyền điều hành đất nước.
Theo Vũ Anh (Dân trí/Reuters)
