Theo BHXH Việt Nam, từ năm 1995 đến nay, Nhà nước đã thực hiện 24 lần điều chỉnh lương hưu và trợ cấp xã hội nhằm đảm bảo đời sống cho người hết tuổi lao động.
Riêng giai đoạn 2016-2024, Chính phủ đã sáu lần điều chỉnh với các mức tăng lần lượt là: 8% (2016); 7,44% (2017); 6,92% (2018); 7,19% (2019); 7,4% (2022) và 15% (2024). Trong đó, năm 2024 có mức tăng cao nhất.
Việc điều chỉnh này góp phần cải thiện đời sống của người hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH. Hiện nay, mức lương hưu bình quân của người hưởng từ quỹ BHXH khoảng 7 triệu đồng/tháng, bao gồm cả lực lượng vũ trang.
Tuy nhiên, lương hưu được tính theo nguyên tắc “đóng - hưởng”, dựa trên tiền lương và thời gian tham gia BHXH. Do đó, mức hưởng giữa các cá nhân có sự chênh lệch lớn. Có người nhận hàng trăm triệu đồng mỗi tháng, nhưng cũng có người chỉ hưởng mức rất thấp, nhất là nhóm nghỉ hưu trước năm 1995.
Theo Bộ Nội vụ, cách điều chỉnh lương hưu theo tỷ lệ chung như hiện nay vẫn còn một số bất cập. Việc tăng đều theo tỷ lệ phần trăm khiến khoảng cách chênh lệch tiếp tục nới rộng. Chẳng hạn, người có mức lương cao sẽ được tăng thêm nhiều tiền hơn, trong khi người hưởng thấp tăng không đáng kể.
Từ thực tế này, Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến các cơ quan liên quan để đề xuất phương án điều chỉnh lương hưu theo hướng phù hợp hơn trong năm nay.
Đáng chú ý, Bộ đề xuất bổ sung nhóm đối tượng được điều chỉnh trong Luật BHXH, gồm người lao động không đủ điều kiện hưởng lương hưu, chưa đủ tuổi nhận trợ cấp hưu trí xã hội và không rút BHXH một lần. Hiện nhóm này đang hưởng trợ cấp theo số năm đóng BHXH, với mức thấp nhất khoảng 500.000 đồng/tháng.
Nếu được Chính phủ chấp thuận đây được xem là chính sách nhân văn giúp những người hết tuổi lao động có thêm thu nhập, đồng thời giữ chân người lao động ở lại với hệ thống BHXH.
Luật BHXH năm 2024, có hiệu lực từ 1-7-2025, quy định lương hưu sẽ được điều chỉnh dựa trên chỉ số giá tiêu dùng và khả năng của ngân sách, quỹ BHXH. Đồng thời, luật yêu cầu tăng hợp lý đối với người có mức lương thấp, đặc biệt là người nghỉ hưu trước năm 1995, nhằm thu hẹp khoảng cách giữa các nhóm.
Hiện cả nước có khoảng 3,5 triệu người đang hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng.
Đề xuất hai phương án tăng lương hưu từ 1-7
Bộ Nội vụ đang xây dựng dự thảo nghị định điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng, cùng thời điểm tăng lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng.
Phương án 1:
Tăng thêm 4,5% và cộng 200.000 đồng/tháng đối với nhiều nhóm đang hưởng lương hưu, trợ cấp. Riêng ba nhóm gồm người hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; người hưởng tuất hằng tháng trước 1-1-1995; và người chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu được đề xuất tăng 8%.
Người nghỉ hưu trước 1-1-1995 sẽ được điều chỉnh lên mức 3,8 triệu đồng/tháng. Người đang hưởng dưới 3,5 triệu đồng được tăng thêm 300.000 đồng/tháng.
Phương án 2:
Tăng đồng loạt 8% đối với tất cả các nhóm đang hưởng. Nhóm nghỉ hưu trước năm 1995 cũng được điều chỉnh lên mức 3,8 triệu đồng/tháng.
Điều chỉnh lương cơ sở, lương hưu ngay từ tháng 3-2026
(PLO)- Chính phủ yêu cầu Bộ Nội vụ điều chỉnh một số loại phụ cấp và mức lương cơ sở, đồng thời điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công..., từ tháng 3-2026.
