Có lẽ thế, vụ một trung tá công an vừa bị khởi tố do đã viết thêm vào biên bản hỏi cung gây hại cho bị can đang được quan tâm khá nhiều.
Chính xác thì Trung tá Nguyễn Việt Cường bị khởi tố về tội làm sai lệch hồ sơ vụ án, vụ việc theo khoản 2 Điều 375 BLHS 2015. Trước khi bị khởi tố, ông Cường làm trưởng Công an phường Phú Thạnh, TP Tuy Hòa, Phú Yên. Theo CQĐT VKSND Tối cao, tội lỗi trên của ông xảy ra cách đây khoảng năm năm, thời ông làm đội trưởng Đội CSĐT tội phạm ma túy Công an TP Tuy Hòa.
Tháng 7-2012, sau khi khởi tố ba bị can về tội vận chuyển trái phép chất ma túy, Công an tỉnh Phú Yên đã chuyển hồ sơ vụ án cho Công an TP Tuy Hòa điều tra theo thẩm quyền. Lúc đó, ông Cường được phân công thụ lý điều tra, giải quyết vụ án này.
Gần một năm sau, Công an TP Tuy Hòa quyết định khởi tố thêm hai bị can về tội mua bán trái phép chất ma túy. Sau đó, một bị can bỏ trốn và bị truy nã.
Tháng 3-2014, án sơ thẩm của TAND TP Tuy Hòa xử phạt bị cáo mua bán trái phép chất ma túy bảy năm tù. Sáu tháng sau, bản án này bị TAND tỉnh xử hủy để điều tra lại.
Trung tá Nguyễn Việt Cường, cựu trưởng Công an phường Phú Thạnh, cựu đội trưởng Đội CSĐT tội phạm ma túy Công an TP Tuy Hòa, Phú Yên vừa bị khởi tố. Ảnh: PYO
Bấy giờ, VKSND TP Tuy Hòa mới phát hiện chuyện động trời. Khi thụ lý hồ sơ, điều tra viên Cường tự viết thêm nhiều nội dung có tính chất buộc tội đối với bị can mua bán trái phép chất ma túy vào các biên bản hỏi cung bị can này…, làm sai lệch hồ sơ vụ án.
Cuối tháng 5 rồi, căn cứ vào kết luận giám định các biên bản hỏi cung đó, Công an TP Tuy Hòa đã ra quyết định đình chỉ điều tra vụ án hình sự đối với bị can mua bán trái phép chất ma túy. Lý do là hết thời hạn điều tra mà không chứng minh được bị can đã thực hiện hành vi phạm tội.
Kết quả điều tra ban đầu nêu trên của CQĐT VKSND Tối cao càng cho thấy đối với lực lượng chấp pháp thì không gì là không thể.
Nhục hình ư? Đành là tội này chỉ chiếm một tỉ lệ rất nhỏ trong tổng số tội phạm nhưng qua các vụ án đã được xét xử thì câu khẳng định là: Có. Đơn cử là vụ năm công an cũng ở TP Tuy Hòa đánh chết nghi phạm hay vụ một cán bộ điều tra ở TP Phan Rang-Tháp Chàm (Ninh Thuận) đánh chết nghi can.
Bóp méo các thân phận pháp lý thông qua cộng, trừ không theo phép tắc trong hồ sơ ư? Mới nhất có vụ án của Trung tá Cường. Trước đó có vụ một điều tra viên ở Quảng Bình đã bỏ ra ngoài hồ sơ vụ án một số vật chứng, sửa lại biên bản khám xét vào năm 2013 và đã bị tòa tỉnh này xét xử vào cuối năm 2018. Tất cả cho ra câu trả lời là: Có.
Đã có không ít người thắc mắc: Hành vi vi phạm của ông Cường xảy ra khá lâu, sao giờ mới khui ra? Như vụ ở Quảng Bình, phát hiện ra vi phạm lúc nào thì cứ chiếu theo thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự mà xử lý thôi.
Theo quy định của BLHS, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là thời hạn mà người có hành vi vi phạm pháp luật hình sự sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi đó. Chỉ khi hết thời hạn đó thì người phạm tội mới không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Cụ thể hơn, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là năm năm đối với các tội phạm ít nghiêm trọng (có mức cao nhất của khung hình phạt đến ba năm tù). Thời hiệu này là 10 năm đối với các tội phạm nghiêm trọng (có mức cao nhất của khung hình phạt từ trên 3 đến 7 năm tù); là 15 năm đối với các tội phạm rất nghiêm trọng (có mức cao nhất của khung hình phạt là từ trên 7 đến 15 năm tù)…
Đáng lưu ý là tội làm sai lệch hồ sơ vụ án, vụ việc có chủ thể đặc biệt là điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán, hội thẩm, thư ký tòa án… Chỉ cần người phạm tội thực hiện một trong các thủ đoạn như: thêm, bớt, sửa đổi, đánh tráo, hủy hoặc làm hư hỏng các tài liệu, vật chứng của vụ án… làm sai lệch nội dung hồ sơ vụ án, vụ việc thì coi như tội phạm đã hoàn thành, bất kể kết quả giải quyết vụ án như thế nào. Tội này có mức phạt 1-5 năm tù (khoản 1), 5-10 năm tù (khoản 2)…
Tựa như tội dùng nhục hình, cứ hãy mong tội làm sai lệch hồ sơ vụ án, vụ việc luôn là con số thật nhỏ. Cũng cứ mong không còn ai bị xâm hại đến quyền, lợi ích hợp pháp khi phải là nạn nhân của những trò ma mãnh từ những điều tra viên có phận sự xác định sự thật của vụ án, vụ việc nhưng lại nhẫn tâm biến không thành có hoặc ngược lại.
Có câu “Thiên bất dung gian”, mong rằng qua vụ này sẽ cảnh tỉnh nhiều cán bộ tố tụng đừng vì bất cứ lý do gì mà làm sai lệch hồ sơ vụ án để chạy tội hoặc cố buộc tội một con người!
