Báo nhắc lại ông Branstad vốn là bạn cũ của Bắc Kinh (đã hai lần gặp Tập Cận Bình), kiến thức của ông về Trung Quốc cùng tình bằng hữu của ông với các nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc sẽ giúp ông đẩy mạnh phát triển quan hệ song phương.
Sau lời đánh giá cao đối với người vừa được chọn làm đại sứ Mỹ, Tân Hoa xã tiếp tục chỉ trích ông Trump điện đàm với nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn hồi tuần trước chẳng khác nào hành động cắt đứt 37 năm truyền thống ngoại giao Mỹ-Trung.
Thời Báo Hoàn Cầu hiếu chiến hơn đã hô hào chính phủ Trung Quốc gia tăng ngân sách quốc phòng, sản xuất vũ khí hạt nhân chiến lược nhiều hơn nữa và tăng cường triển khai tên lửa đạn đạo liên lục địa DF-41 (tầm bắn 12.000 km) để bảo vệ lợi ích của Trung Quốc nếu ông Trump thách thức Trung Quốc.
Báo có đoạn: “Về quân sự, Trung Quốc phải chuẩn bị tốt hơn về vấn đề Đài Loan để trừng phạt những kẻ ủng hộ Đài Loan độc lập và trong trường hợp Mỹ khiêu khích ở biển Đông”.
Trong khi đó, báo China Daily khẳng định: “Điều đã xảy ra vài tuần gần đây cho thấy quan hệ Trung-Mỹ đang đứng trước tình hình bất định hơn bao giờ hết”. Báo đánh giá ông Trump không chỉ có nói mà còn có thể làm và ông Trump đang vận dụng học thuyết già cỗi của đảng Cộng hòa (luôn xem Trung Quốc là đối thủ của Mỹ sau khi Liên Xô tan rã).
Thực tế trong dàn cố vấn của ông Trump có nhiều người giữ quan điểm như thế. John Bolton, cựu đại sứ Mỹ tại LHQ, là lá cờ đầu của trường phái bảo thủ mới vốn chi phối chính sách đối ngoại dưới thời Tổng thống Bush. Ông đã viết trên báoWall Street Journal kêu gọi leo thang ngoại giao với Trung Quốc bằng cách chơi ván bài Đài Loan.
Một nhân vật khác cũng cực kỳ bảo thủ là Newt Gingrich. Mới đây ông đã tuyên bố: “Từ rất lâu chúng ta đã bị Bắc Kinh đe dọa. Chúng ta bị động một phần vì tin vào học thuyết người Trung Quốc có thể mềm lại, trở nên dân chủ hơn, tự do và cởi mở hơn. Vậy mà điều đó đã không xảy ra”.
Ngoài ra còn có Alexander Gray và Peter Navarro. Họ đã từng viết bài trên tạp chí Foreign Policy kêu gọi nâng cấp vũ trang cho hạm đội Mỹ ở Thái Bình Dương, ngăn chặn Trung Quốc trên biển Đông, ủng hộ Đài Loan và khuất phục Triều Tiên, đồng minh của Trung Quốc.
Dù vậy trong cuộc hội thảo tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (Mỹ) hồi cuối tháng 11, các chuyên gia Mỹ cho rằng “đừng làm gì ngu ngốc để dẫn đến chiến tranh với Trung Quốc”. Chuẩn đô đốc về hưu Mike McDevitt nhận xét các đồng minh và đối tác của Mỹ ở Đông Nam Á không muốn phải chọn Mỹ hay Trung Quốc. Họ chỉ muốn Mỹ hiện diện để ngăn chặn Trung Quốc bành trướng quân sự bởi họ thừa nhận vẫn phải phụ thuộc Trung Quốc về kinh tế.
